Μόνο ακίνητος γλιτώνεις τα φίδια.


Ο βλάκας δεν κάνει απλώς βλακείες.

Τα άνθη της βλακείας δεν είναι μόνο οι εμφανείς ανοησίες, γκάφες, λάθη και αρλούμπες, αυτά είναι η ορατή και αναμενόμενη πλευρά. Τα σοβαρά, όπως συμβαίνει πάντα, είναι τα κρυφά, τα ύπουλα και δηλητηριώδη. Η ατιμία του βλάκα είναι δεδομένη. Πίσω από τη μνησικακία, την κακοήθεια, τον φθόνο, τη συκοφαντία, τη ρουφιανιά, την εμπάθεια, τη χυδαιότητα, τη χολή, την κολακεία, τη δουλικότητα, την έπαρση, τη μικροπρέπεια κρύβεται πάντα ένα μεγάλο κουσούρι. Αν δεν είναι εμφανές σωματικό ή ψυχικό, τότε πρόκειται ασφαλώς για την ηλιθιότητα που μετέρχεται τα μόνα μέσα που διαθέτει. Αν γυρίσουμε τα μέσα έξω του παλιάνθρωπου, κατά πάσα πιθανότητα θα βρούμε κρυμμένο έναν άξεστο ηλίθιο. Η παρατήρηση του Λεμπέση έχει προηγηθεί: «η ανηθικότης είναι το αποκλειστικόν προϊόν των βλακών». Γι’ αυτό, όταν λένε «να φοβάσαι τον βλάκα άνθρωπο» δεν εννοούν μόνο τις ανοησίες του, που δεν είναι πάντα για φόβο, αλλά επειδή είναι τόσο μοχθηρός και ιδιοτελής που μπορεί «να σου κάψει το σπίτι για να τηγανίσει δύο αυγά».

Μόνο ακίνητος γλιτώνεις τα φίδια.

Είναι γνωστό ότι τη φήμη και την επιτυχία ακολουθεί η συκοφαντία. Ετοιμοι είναι οι άλλο, στημένη την έχουν να ρίξουν το δηλητήριο, να πάρουν το κεφάλι που ξεχώρισε, να αφήσουν αισχρά υπονοούμενα. «Η ανθρώπινη φύση μισεί κάθε τι που υπερέχει» (Θουκιδίδης). Για το φθονερό ζωντόβολο η συκοφαντία είναι ακατανίκητη έξη. Προσφέρει μια αυταπάτη μεγάλης ανακούφισης, καθώς του δίνει την ψευδαίσθηση ότι έτσι εξισώνεται με αυτόν που βρίζει: «ο φθόνος είναι συντετριμμένο θαυμασμός» (Κίρκεγκορ). Κατά κανόνα οι βλάκες και οι ελλειμματικοί λυσσάνε και βγάζουν αφρούς ιδίως γι’ αυτό που τραβάνε προσωπικό ζόρι, που τρώει τα δικά του σωθικά: ο πολιτικός θάβει τον πολιτικό, ο συγγραφέας κακολογεί τον συγγραφέα, ο πρώην εραστής τον νυν και οι εξ επαγγέλματος παντογνώστες δημοσιογράφοι δεν αφήνουν κανέναν ακουσκουσούρευτο. Πίσω από κάθε δηλητηριώδη επίθεση και αισχρό υπονοούμενο κραυγάζει το πληγωμένο εγώ του ανεπαρκώς ηλιθίου:«Μπορώ να συγχωρήσω τα πάντα. Εκτός από το να είσαι αυτό που είσαι. Εκτός από το να μην είμαι αυτό που είσαι εσύ» (Σέλερ).

Σελ. 91-94

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΒΛΑΚΕΙΑΣ

Διονύσης Χαριτόπουλος

Αφιερώνω τα δύο αυτά κείμενα σε τρεις ανθρώπους: στην θυμωμένη Μάριον, στον Πιτσιρίκο και στην Ψιλικατζού. Για διαφορετικούς αλλά τόσο ίδιους λόγους. Κουράγιο παιδιά!

Σχόλια

  1. κοίτα σύμπτωση! Εχουμε αναρτήσει περι του ιδίου θέματος...εγω πάντως αποφεύγω τις αφιερώσεις...δύσκολοι καιροί για 'γνωριμίες'...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Εγώ δεν μπορώ να το αποφύγω. Αισθάνομαι κυκλωμένος!

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δημοσίευση σχολίου