Περί φθόνου και μνησικακίας... VΙΙ

Πολύ συχνά οι φθονεροί και μνησίκακοι επιλέγουν το επάγγελμα –ή το …χόμπι- της Κριτικής, θεωρώντας εσφαλμένα ότι Κριτική σημαίνει ΑΠΟΡΡΙΨΗ ή, επίσης εσφαλμένα, ταυτίζοντάς την με τον ΛΙΒΕΛΟ ή την ΠΟΛΕΜΙΚΗ και μη μπορώντας λόγω της ΚΑΘΗΛΩΣΗΣ (βλέπε προηγούμενα post) να δράσουν δημιουργικά…

Είναι προφανές ότι αγνοούν πως η ΚΡΙΤΙΚΗ οφείλει να είναι μια δημιουργική πράξη. Αρα και εκ των πραγμάτων ΔΥΣΚΟΛΗ.

Οι στόχοι (και οι λόγοι ύπαρξης) της ΚΡΙΤΙΚΗΣ είναι συγκεκριμένη (Ευτυχώς, ΔΕΝ είναι ΟΛΑ αόριστα σε αυτή τη ζωή ούτε ανακαλύπτουμε κάθε ημέρα τον τροχό και τη χρήση της φωτιάς!):

  1. Να ενοχλήσει (ναι, ΚΑΙ αυτό!) τον κρινόμενο
  2. Να εξυπηρετήσει, στηρίξει, συμπαρασταθεί σε όσους πιθανώς να βλάπτονται από τον κρινόμενο και τα έργα του δίνοντάς του τα κριτικά εργαλεία ή τα όπλα να αντιταχθούν.
  3. Να βελτιώσει το κρινόμενο έργο (και να ευεργετήσει τον κρινόμενο αλλά και το κοινό)

Πολλοί, επίσης νομίζουν ότι η ΚΡΙΤΙΚΗ οφείλει να είναι πάντοτε απορριπτική. Ότι «κριτικάρω» θα πει «του/της κάνω τη μούρη κρέας». Ταυτίζουν δηλαδή την ΚΡΙΤΙΚΗ με την ΠΟΛΕΜΙΚΗ…

(ΣΗΜ.: Το να λες «αυτή η ταινία, ένας δίσκος, ένα άρθρο, ένα ποστ είναι μια μαλακία και μισή» ΔΕΝ είναι ούτε ΚΡΙΤΙΚΗ ούτε ΠΟΛΕΜΙΚΗ. Είναι «γούστο». Όμως εδώ δεν μιλάμε για ΓΟΥΣΤΑ αλλά για κάτι πολύ πιο σημαντικό).

Πολλά είδη ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΛΟΓΟΥ μπορούν να αποτελούν μια «ξεπέτα», κείμενα δηλαδή που γράφονται στο πόδι. Όχι όμως και η ΚΡΙΤΙΚΗ αφού αυτή αφορά Πρόσωπο ή ΕΡΓΟ.

Ο φθονερός και μνησίκακος βιάζεται να ασκήσει ΚΡΙΤΙΚΗ. Και γι αυτό σκοντάφτει! Θέλει να εκμεταλλευτεί τα ελάχιστα διαστήματα διαύγειας που του επιτρέπει η καθήλωσή του. Γράφει γρήγορα και συναισθηματικά φορτισμένα.

Με άλλα λόγια αδυνατεί να ικανοποιήσει τις βασικές προϋποθέσεις του ΚΡΙΤΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ.

Η ΚΡΙΤΙΚΗ προϋποθέτει την Παρατήρηση, την Πληροφόρηση, την Μελέτη, την Κατανόηση και την Ερμηνεία του κρινόμενου ή του έργου του.

Χωρίς αυτά η ΚΡΙΤΙΚΗ είναι «γούστο», «περί ορέξεως κολοκυθόπιτα».

Με αυτά ως προϋποθέσεις η ΚΡΙΤΙΚΗ είναι μια γνήσια δημιουργική διαδικασία. Υπάρχουν μάλιστα φορές που μπορεί να ξεπεράσει σε αξία και βαρύτητα το κρινόμενο (ή υπό κρίση) έργο.

Φυσικά ο οποιοσδήποτε μπορεί να ασκεί κριτική σε οποιονδήποτε και για οτιδήποτε.

Σωστό κι αυτό θα πει κάποιος. «Δημοκρατία έχουμε!» η μόνιμη καραμέλα!

Βεβαίως και μπορεί κάποιος στη Δημοκρατία να λέει ο,τι θέλει (σηκώνει κουβέντα αυτό!).

Το πρόβλημα δεν είναι εκεί και κανείς δεν μπορεί να το απαγορεύσει (κι αυτό επίσης!).

Το πρόβλημα ξεκινά όταν κάποιος βαφτίζει «ΚΡΙΤΙΚΗ» (όπως και «ΑΠΟΨΗ» ή «ΑΝΤΙΛΟΓΟ») την οποιαδήποτε ανοησία του.

Επίσης η ΚΡΙΤΙΚΗ (όπως αυτή και αν ονομάζεται στις ημέρες μας: Metablogging, meta-οτιδήποτε) έχει μια ακόμη ΒΑΣΙΚΗ προϋπόθεση: την ΕΠΩΝΥΜΙΑ του υποκειμένου.

Γιατί;

Μα είναι πολύ απλό: για να μειώσει –όχι ότι εξαφανίζει- την επικυριαρχία του Φθόνου.

Κανείς δεν Φθονεί επωνύμως και κανείς δεν διατυμπανίζει το φθόνο του. Εκτός αν δεν είναι στα καλά του!!!

Και το αντίθετο όμως συμβαίνει: Κρυμμένος ΠΙΣΩ από την ΑΝΩΝΥΜΙΑ ή την ΨΕΥΔΩΝΥΜΙΑ του ο φθονερός και μνησίκακος αισθάνεται ελεύθερος να πει το οτιδήποτε πέρα από κάθε ηθικό και κοινωνικό κανόνα νομίζοντας ότι έτσι εξασφαλίζει το ΑΤΙΜΩΡΗΤΟ των Λόγων του.

Ο Κριτικός –πολύ περισσότερο κι από τον Δημιουργό- οφείλει να υπογράφει με όνομα και επίθετο. Διαφορετικά η ΚΡΙΤΙΚΗ του στέκει αδύναμη. Εκφυλλίζεται σε ΔΙΑΜΑΧΗ.

(Συχνά η «ΚΡΙΤΙΚΗ» (βλέπε ΠΟΛΕΜΙΚΗ) εξαπολύεται μόνο και μόνο για να δημιουργήσει εντυπώσεις, να προβοκάρει δια της ενόχλησης, να μαζέψει αναγνώστες, θεατές και επισκέπτες.)

Είναι προφανές ότι η «Γαλάζια Μπεκάτσα», ο «Γκρίζος Γοβιός» και ο «Θυμωμένος Σκίουρος» δεν μπορούν να ασκούν ΚΡΙΤΙΚΗ! Μπορούν να κάνουν κουτσομπολιό, να εξαπολύουν κακοήθειες, να εκφράζουν τα προσωπικά τους γούστα αλλά όχι να κάνουν ΚΡΙΤΙΚΗ και μάλιστα αποτελεσματική (έτσι ώστε να αλλάξουν το υπο κρίση πρόσωπο ή έργο). Τα απωθημένα τους βγάζουν. Το Φθόνο και τη Μνησικακία!

(Η ανοησία τους βέβαια έγκειται στο ότι τα πραγματικά τους ονόματα εντός μια ΚΛΕΙΣΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ είναι εύκολο να αποκαλυφθούν! Αλλά αν δεν είσαι ανόητος πως θα ήσουν φθονερός και μνησίκακος!)

(Γι αυτό ας πούμε τα πράγματα και τους «κριτικούς» με το ΟΝΟΜΑ και το ΕΠΙΘΕΤΟ τους έτσι ώστε να μπορούν να σηκώσουν όλο το βάρος της ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ που απαιτεί η ΚΡΙΤΙΚΗ!...)

(Βλέπω ορισμένες νέες προσπάθειες που ξεκινούν στην μπλογκόσφαιρα και τους εύχομαι ολόψυχα -και επωνύμως- επιτυχία στο δύσκολο και φιλόδοξο ΚΡΙΤΙΚΟ Εργο τους!!!)



("...αρκεί να μην προσβάλλει την προσωπικότητα των άλλων...")

(…Σε επόμενα Post μπαίνουμε και στο ΨΗΤΟ!)



Κορνήλιος Καστοριάδης: Η άνοδος της ασημαντότητας

Σχόλια

  1. Αντιλαμβάνομαι so far ότι κάποιος φθονεί κάποιον - και με αφορμή αυτό το φθόνο γράφονται όλα αυτά τα καταπληκτικά και επιμορφωτικά ποστάκια. Υποθέτω - λόγω της έκτασης του θέματος - ότι ο κάποιος φθονεί εσάς, Άνεμε. Αν ο συλλογισμός είναι σωστός, ελπίζω αυτός που σας φθονεί να είναι κάποιος που εσείς αξιολογείτε ως σημαντικό. Σε άλλη περίπτωση, πιστεύω πως δεν αξίζει τον κόπο να καταναλώσετε ούτε μια λέξη περισσότερο. Εξάλλου, αν είναι πράγματι αξιόλογος, φανταστείτε πόσο ανταγωνιστικός του φαίνεστε για να σας φθονεί (και άρα πόσο σας φοβάται).

    - Αν είμαι εκτός θέματος, ενημερώστε με, να μην εκτεθώ περισσότερο

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Αγαπητέ Νοέμβριε…

    Το αντικείμενο του Φθόνου –αν υποθέσουμε ότι είμαι εγώ αυτό- αντιλαμβάνεται το φθόνο ως ένα «κόλλημα» του φθονερού. Τον βλέπει να ασχολείται μαζί του περισσότερο από ότι δικαιολογούν οι πράξεις του.
    Ο φθόνος δεν αντιμετωπίζεται.
    Ή αδιαφορείς ή χάνεις την μπάλα!

    Ασχολούμαι με το θέμα για τρεις διαφορετικούς λόγους:

    Ο πρώτος είναι αυτό καθ’ εαυτό το βιβλίο που αναφέρω και που όπως θα δεις στη συνέχεια συνδέει το Φθόνο και τη Μνησικακία με τον Πουριτανισμό των κλειστών, μικροαστικών, κοινωνιών αλλά και με το φαινόμενο του λαϊκισμού («αυριανισμού»), του φασισμού, του ρατσισμού, σε κοινωνικό επίπεδο και της ψυχασθένειας σε ψυχολογικό επίπεδο.

    Ο δεύτερος είναι η όλο και συχνότερη εμφάνιση της κακολογίας και της κακοήθειας στην μπλογκόσφαιρα. Στις πιο «ψαγμένες» -υποτίθεται- περιπτώσεις ο Φθόνος φορά την προβιά της Meta-νεωτερικότητας (ή του meta- οτιδήποτε) και πλασάρετε ως στυλάκι. Στην ουσία είναι ένα ευτελές πλην καταστροφικό συναίσθημα που κάνει ζημιά…

    Ο τρίτος έχει να κάνει με αυτό το τελευταίο: το πώς μπορείς με αφορμή κάτι τόσο χυδαίο όσο ο Φθόνος να γίνεις δημιουργικός και χρήσιμος… Και χαίρομαι που το καταφέρνω! (Να είναι καλά και οι Δεμερτζής-Λίποβατς και όσοι άλλοι αναφέρονται ή τσιτάρονται στα ποστ μου…

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δημοσίευση σχολίου