Ο "ΕΧΘΡΟΣ" ΕΝΤΟΣ ΤΩΝ ΤΕΙΧΩΝ


«Τότε, από τ' άλλο μέρος φάνηκε αργά βαδίζοντας να 'ρχεται Αυτός με το Σβησμένο Πρόσωπο, που σήκωνε το δάχτυλο κι οι ώρες ανατρίχιαζαν στο μεγάλο ρολόι των αγγέλων»




Οδυσσέας Ελύτης

Άξιον Εστί




Ποιος ήταν ο πραγματικός ρόλος που διαδραμάτισαν οι δωσίλογοι κατά τη διάρκεια της κατοχής και ποιες οι σχέσεις τους με τον υπόλοιπο ελληνικό πληθυσμό; Είναι ο δωσιλογισμός ένα μονοδιάστατο φαινόμενο; Ή μήπως πρέπει να ερευνηθεί στις διάφορες εκφάνσεις του, όπως αυτές εκδηλώθηκαν σε διαφορετικές περιοχές της χώρας αλλά και στο πλαίσιο των ομάδων που κινήθηκαν στη βάση εθνοτικών, πολιτικών και ιδεολογικών κριτηρίων; Πώς εντάχτηκαν οι δωσίλογοι στη μεταπολεμική ελληνική κοινωνία και ποια ήταν τα κριτήρια με τα οποία η μια πλευρά κατηγορούσε την αντίπαλη για δωσιλογισμό και προδοσία; Σε αυτά και άλλα ερωτήματα επιχειρούν να απαντήσουν οι συγγραφείς του τόμου, αναγνωρίζοντας ότι το νέο αρχειακό υλικό που έρχεται στο φως, η άμβλυνση των προκατασκευασμένων ιδεολογικών ερμηνειών και η ανάγκη για απροκατάληπτη ιστοριογραφική έρευνα επιβάλλουν την εξέταση υπό ένα νέο πρίσμα όλων των παραπάνω ζητημάτων καθώς και άλλων που άπτονται της ευρωπαϊκής και θεσμικής διάστασης του δωσιλογισμού. Μια πολυδιάστατη μελέτη η οποία φιλοδοξεί να αφαιρέσει το πέπλο της σιωπής και της μονόπλευρης αντιμετώπισης που για δεκαετίες κάλυπτε ένα ζήτημα-ταμπού.




Aντιμέτωποι με το σκοτεινό παρελθόν


απόσπασμα:



"H τύχη των δωσιλόγων μετά την απελευθέρωση είναι ένα από τα πιο θλιβερά κεφάλαια της μεταπολεμικής ιστορίας της Ελλάδας. Αυτό το επιβεβαιώνουν τα άρθρα του παρόντος τόμου σχετικά με τις δίκες των δωσιλόγων (N. Καραγιαννακίδης, K. Λυκουρίνος, B. Ριτζαλέος). Το κλίμα είχε διαμορφωθεί ήδη από τη μεγάλη δίκη των δωσιλόγων των κατοχικών κυβερνήσεων και, πέρα από τις πιο κραυγαλέες υποθέσεις, λίγοι καταδικάστηκαν (μεταξύ αυτών κυρίως άτομα από τις μειονότητες στη B. Ελλάδα), ενώ όχι σπάνια βρέθηκαν στο εδώλιο του κατηγορουμένου για συνεργασία μέλη του EAM. Αρχικά τα Δεκεμβριανά και στη συνέχεια ο Εμφύλιος Πόλεμος αποτέλεσαν τις διόδους της αποκατάστασης των συνεργατών των Γερμανών και της ένταξής τους στο αντικομμουνιστικό μεταπολεμικό κράτος ή παρακράτος. Μια από τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις αυτής της διαδρομής είναι του Ξενοφώντα Γιοσμά, που παρουσιάζει στο άρθρο του ο Σ. Δορδανάς. Ο Ξ. Γιοσμάς ξεκίνησε από τις προσκοπικές ομάδες και τις φάλαγγες της μεταξικής ΕΟΝ, γίνεται αντικομμουνιστής οπλαρχηγός στην κατοχή και πολεμά κατά του ΕΛΑΣ, διαφεύγει στη ναζιστική Γερμανία τις ημέρες της απελευθέρωσης μαζί με τον διαβόητο Πούλο, καταδικάζεται σε θάνατο μεταπολεμικά από το ειδικό δικαστήριο δωσιλόγων αλλά του απονέμεται χάρη από τον βασιλιά Παύλο και το 1951 αποφυλακίζεται· η νομαρχία Θεσσαλονίκης φροντίζει για τον διορισμό του, εκδίδει εφημερίδα με τον εύγλωττο τίτλο Εξόρμησις των Ελλήνων και θα γίνει πανελλαδικά γνωστός όταν μια από τις ομάδες κρούσης που είχε συγκροτήσει θα δολοφονήσει τον Γρηγόρη Λαμπράκη τον Μάιο του 1963. Τον Δεκέμβριο του 1966 ήταν πάλι ελεύθερος..."

Σχόλια

  1. Για τα εγκλήματα των δικών σου, της ΟΠΛΑ, σε παραπέμπω στο τελευταίο βιβλίο του Βασίλη Βασιλικού!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Διάβαζα πρόσφατα και για τις δίκες των Γερμανών, που τάχα όλοι "ακούγαν εντολές", κανείς δεν ήξερε τίποτα, ενώ αυτό που ποντάριζαν ήταν πώς θα ανέβουν οι ίδιοι πατώντας-κυριολεκτικά-σε εκατομμύρια πτώματα. Αναρωτιέμαι, ο δωσίλογος (που είναι σίγουρα περήφανος για τις πράξεις του) τι πρέπει να γίνει για να καταλάβει ότι δεν αξίζει να ανήκει σε καμιά ιδεολογία και σε καμιά κοινωνία;

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δημοσίευση σχολίου