Ο "Πιανίστας του Κεντ"

Η είδηση έκανε το γύρο του κόσμου: «Οι βρετανικές αρχές προσπαθούν να προσδιορίσουν την ταυτότητα ενός άνδρα που εντοπίστηκε στο Κεντ της Αγγλίας στις 7 Απριλίου και δεν μπορεί να επικοινωνήσει με το περιβάλλον του, αλλά παίζει καταπληκτικά πιάνο. Φορούσε γραβάτα και κουστούμι, που ήταν καταβρεγμένο, και τριγύριζε στους δρόμους, όταν εντοπίστηκε από τις αρχές. Το ταλέντο του άνδρα φάνηκε όταν το προσωπικό του νοσοκομείου Μέντγουεϊ Μαριτάιμ Χόσπιταλ του έδωσε ένα μολύβι κι ένα χαρτί, ελπίζοντας ότι θα μπορέσει να γράψει το όνομά του. Αντ' αυτού, ο ασθενής, που αποκαλείται «Πιανίστας», έκανε το σκίτσο ενός πιάνου. Οι νοσοκόμοι τον οδήγησαν στο παρεκκλήσι του νοσοκομείου, όπου υπήρχε πιάνο. Ο άνδρας άρχισε να παίζει καταπληκτικά, επί ώρες» (BBCGreek. com).
Στην Ελλάδα αναμεταδόθηκε ως «χαριτωμενιά» με το γνωστό γλοιώδες και απαράλλακτο στιλάκι τού «να αλλάξουμε λίγο κλίμα, βρε αδερφέ, και μετά επανερχόμαστε στην τρέχουσα και ζέουσα πραγματικότητα της τιμής της αμόλυβδης, του Ε9 και του ασφαλιστικού». Το σπικάζ προσέδωσε την αρμόζουσα έμφαση στο «βρεγμένο κουστούμι» -ο εφιάλτης του μέσου Ελληνα παρουσιαστή ειδήσεων- στα ωραία χαρακτηριστικά και στην «ανεξήγητη αδυναμία» επικοινωνίας. Το ότι ο εν λόγω «άγνωστος» παίζει εκπληκτικό πιάνο μάλλον ξενέρωσε τους υπευθύνους των δελτίων, που θα προτιμούσαν κάτι πιο θεαματικό για το κοινό τους (π.χ. να κρατάει έναν εκτοξευτή ολμοβομβίδων και να τινάζει στον αέρα λεωφορεία με Αγγλους συνταξιούχους ή να είναι τυλιγμένος με ένα βόα, έναν κροταλία ή έστω με τα «φιδάκια της Παναγίας» που εμφανίζονται μια φορά το χρόνο στην Κεφαλονιά κι άλλη μια στο Κεντ της Αγγλίας). Πάλι καλά, δηλαδή, που υπήρχε και ο «Σολίστας» («Shine») του Σκοτ Xικς, για να συμπληρωθεί το φτωχό οπτικοακουστικό υλικό της είδησης -δεν ξέρω αν έγινε και κάποια αναφορά στον «Ανθρωπο της βροχής», αφού θα έδενε συνειρμικά με το βρεγμένο κουστούμι. Φυσικά, ουδείς θυμήθηκε τον «Ανθρωπο χωρίς παρελθόν» («The man without a past») του Φινλανδού Ακι Κουαρισμάκι.
Βεβαίως, βεβαίως, όλα τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας, από το BBC μέχρι και το Star, όπως και οι βρετανικές αρχές και οι κοινωνικοί λειτουργοί -όπως και όλοι μας, πολύ φοβούμαι- θεωρούν ότι το να παίζεις και να συνθέτεις μουσική δε συνιστά επικοινωνία με το περιβάλλον. Ουδεμία έκπληξη ως προς αυτό. Για τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας κάποιος επικοινωνεί με το περιβάλλον μόνον όταν είναι ικανός να συνδιαλέγεται με τα… Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας. Ανεξάρτητα από το αν έχει κάποιο ταλέντο ή όχι. Σαν να λέμε ότι ο Μαζωνάκης, ο Περικλής και η Παπαρίζου επικοινωνούν καλύτερα με το περιβάλλον (βλέπε: Ελλη Στάη, Γιάννης Πρετεντέρης, Νίκος Χατζηνικολάου) απ’ ό,τι ο άγνωστος πιανίστας. Ο αυτισμός, εδώ, είναι αυτονόητος. Στις υπόλοιπες περιπτώσεις είναι μια ακόμη παραξενιά της φύσης, μια ψυχική πάθηση, ένα σύμπτωμα αντικοινωνικής συμπεριφοράς.
Τα ταλέντα στην εποχή μας προκύπτουν από τις τηλεοπτικές ριάλιτι-ακαδημίες παραγωγής ταλέντων, αναδεικνύονται από κριτικές επιτροπές και ψηφοφορίες με sms και κατοχυρώνoνται από τις συνεντεύξεις που ακολουθούν, δεν τριγυρνούν με βρεγμένα κουστούμια -χωρίς ετικέτες και επώνυμες μάρκες- στα πεζοδρόμια των πόλεων.
Να φανταστούμε ότι ανάλογη μεταχείριση, ως «χαριτωμενιά», θα είχε και η είδηση της εμφάνισης ενός εξωγήινου ή ενός αγγέλου ή οποιουδήποτε πλάσματος δεν είναι εκ του κόσμου τούτου, όπως ορίζεται με τα Μέσα που το σχηματοποιούν, ακόμη κι αν το βλέπαμε να περπατάει στην Τσιμισκή ή τη Μητροπόλεως. Αντε, το πολύ να μας προκαλούσε κάποια αμηχανία.
Κι όμως, αυτή η είδηση ήταν ό,τι ωραιότερο, ό,τι πιο ελπιδοφόρο μεταδόθηκε από τα δελτία ειδήσεων της μαυρίλας και της δυστυχίας τους τελευταίους μήνες. Ωραίο και ελπιδοφόρο, όπως όλα τα πράγματα που δεν εντάσσονται στην τρέχουσα λογική, που μένουν αταξινόμητα και γι' αυτό εν δυνάμει ανατρεπτικά. Οπως όλα αυτά που φανερώνονται ξαφνικά σαν μια ρωγμή στα τηλεοπτικά τείχη που μας περιβάλλουν, αφήνοντας για μια στιγμή να διαφανεί ένας άλλος κόσμος, εντελώς διαφορετικός από το δικό μας. Η τηλεόραση, ευτυχώς, αδυνατεί να συλλάβει αυτόν τον κόσμο. Δε μένει παρά να βρούμε τους τρόπους να εκμεταλλευτούμε αυτήν της την αδυναμία. Ισως τότε να μπορέσουμε να αλλάξουμε και τον κόσμο…

MiniMALIA
Ο Αμερικανός Dave Spicer είναι ένας εξαιρετικός συγγραφέας και ποιητής. Ανακάλυψε ότι ήταν αυτιστικός -όπως κατά πάσα περίπτωση είναι και ο «πιανίστας»- σε μεγάλη ηλικία και αφού είχε προηγηθεί η διάγνωση αυτής της διαταραχής στον 8χρονο, τότε, γιο του. Μέσα από τα γραπτά του περιγράφει το δικό του κόσμο. Εναν κόσμο που εμείς οι «φυσιολογικοί» αρνούμαστε να δούμε, επειδή δε συμβαδίζει με το δικό μας. Εναν κόσμο που τον περιγράφει συγκλονιστικά στο ποίημα «Autistic Identity» -με τον ίδιο ίσως τρόπο που περιγράφει το δικό του κόσμο ο «Πιανίστας του Κεντ» με την υπέροχη μουσική του. Κι ας «μην» επικοινωνεί με το περιβάλλον μας:
Στις ερωτήσεις που μου κάνουν
Τους απαντώ με προσοχή, τους εξηγώ
Πώς είναι να είσαι όπως είμαι εγώ
Μου δείχνουνε τον «κόσμο»,
Να μάθω, λεν, τη βία,
το ψέμα, την απάτη και την κοροϊδία
Για να προσαρμοστώ

Το μονοπάτι που βαδίζω δεν το βλέπουν
Αυτό έχω μόνο -ούτε σπίτι, ούτε πατρίδα
δεν είμαι «εκ του κόσμου τούτου
αλλά εντός αυτού»
Μόνο που ο δικός μου ο δρόμος
Δεν έχει την κατεύθυνση που ελπίζουν

Κι ύστερα κλαίνε
Βλέπω το δάκρυ που κυλά στο πρόσωπό τους
Κι αναρωτιέμαι για ποιο λόγο
Δεν είναι άσχημος ο καιρός εδώ, έχει γαλήνη
Κοιτώ απ’ το παράθυρο, βλέπω, ακούω, ηρεμώ
Σκέφτομαι, αναπολώ και μελετώ τους ήχους
Που ακούγονται απ’ έξω

«Αυτός είναι ο κόσμος μας» επιμένουν
Ολα καλά, μα η απογοήτευσή τους δεν αφήνει
Ανθρώπους σαν κι εμένα
Τις παραινέσεις και τα παρακάλια τους
Τις συμβουλές τους να δεχτούμε
Πρέπει να τους ακολουθήσουμε; Εκεί;

Σχόλια

Δημοσίευση σχολίου