Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Η Ευρώπη γέμισε... Μαρίες Αντουανέτες


Το πολιτικό τοπίο αλλάζει, αλλά... το κατεστημένο δεν αλλάζει μυαλά. Εκτός πραγματικότητας οι ηγέτες, κοιτάνε να παγιώσουν την εξουσία τους αντί να λύσουν τα προβλήματα του χρηματοοικονομικού τομέα, των ροών ανθρώπων και της άνισης κατανομής του εισοδήματος.

ου Wolfgang Münchau

Κάποιες επαναστάσεις θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί, αν η παλαιά φρουρά είχε αποφύγει τις προκλήσεις. Δεν υπάρχουν αποδείξεις για το περιστατικό του «ας φάνε παντεσπάνι». Αλλά ήταν κάτι που η Μαρία Αντουανέτα πράγματι θα μπορούσε να είχε πει. Ακούγεται αληθές. Η δυναστεία των Βουρβόνων ήταν το αποκορύφωμα του εκτός πραγματικότητας κατεστημένου.
Τώρα έχει ανταγωνισμό.
Το παγκόσμιο φιλελεύθερο δημοκρατικό κατεστημένο μας συμπεριφέρεται σε μεγάλο βαθμό με τον ίδιο τρόπο. Σε μια περίοδο κατά την οποία η Βρετανία έχει ψηφίσει υπέρ της αποχώρησής της από την Ε.Ε., ο Ντόναλντ Τραμπ έχει εκλεγεί ως ο επόμενος πρόεδρος των ΗΠΑ και η Μαρίν Λεπέν πλησιάζει επιθετικά προς το Μέγαρο των Ηλυσιών, εμείς -οι προστάτες της παγκόσμιας φιλελεύθερης τάξης- συνεχίζουμε να προκαλούμε.
Η εκστρατεία του πρώην Βρετανού πρωθυπουργού Τόνι Μπλερ να ανατρέψει το Brexit μάλλον είναι το πιο γραφικό παράδειγμα. Ένα πιο σοβαρό περιστατικό ήταν η πρόβλεψη του βρετανικού Γραφείου Προϋπολογισμού (Office for Budget Responsibility), το οποίο εκτίμησε την περασμένη εβδομάδα ότι το Brexit θα έχει σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις. Καθώς ήρθε μόλις ελάχιστους μήνες αφότου το επάγγελμα του οικονομολόγου έχασε το κύρος του, με τις καταστροφικές προβλέψεις σχετικά με τις συνέπειες του Brexit, αυτή είναι μια εκπληκτική υπενθύμιση της ανικανότητας των μοντέλων οικονομικών προβλέψεων.
Η αλήθεια σχετικά με τον αντίκτυπο του Brexit είναι πως ενέχει αβεβαιότητα, πέρα από την ικανότητα οποιουδήποτε ανθρώπου για πρόβλεψη και ότι εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από το πώς οι αρμόδιοι θα διαχειριστούν την κατάσταση. «Δεν γνωρίζω», είναι η τεχνικά σωστή απάντηση. Πριν το δημοψήφισμα, το «Εγχείρημα Φόβος» αποτέλεσε απλά ένα μνημειώδες τακτικό λάθος. Σήμερα αποτελεί ηλιθιότητα.
Μία από τις διαφωνίες ήταν το κατά πόσον ο κόσμος θα πρέπει να ακούει τους ειδικούς. Αυτό το έχουμε ξεπεράσει. Εξαιτίας μιας τάσης προς την υπερβολή, οι «μακροοικονομολόγοι» δεν θεωρούνται πλέον ειδικοί στη μακροοικονομία.
Οι εκτός πραγματικότητας πρώην ηγέτες και το οικονομικό κατεστημένο δεν εμφανίζονται μόνο σε μια χώρα. Στην Ιταλία, το πολιτικό κατεστημένο σκέφτεται να μεταρρυθμίσει τον πρόσφατα τροποποιημένο εκλογικό νόμο, μόνο και μόνο για να κρατήσει το Κίνημα των Πέντε Αστέρων του Μπέπε Γκρίλο μακριά από την εξουσία. Αυτό συνδέεται με το δημοψήφισμα της επόμενης Κυριακής για τη συνταγματική μεταρρύθμιση.
Ο εκλογικός νόμος που εφαρμόστηκε τον Ιούλιο δίνει στο ισχυρότερο κόμμα σχεδόν δικτατορικές εξουσίες. Ήταν μια κομπίνα που συμφωνήθηκε το 2014 μεταξύ του Δημοκρατικού κόμματος του Ματέο Ρέντσι και του Forza Italia του πρώην πρωθυπουργού Σίλβιο Μπερλουσκόνι. Κανείς από τους δύο δεν πίστευε τότε ότι το Κίνημα των Πέντε Αστέρων θα βρισκόταν ποτέ σε θέση να αναταράξει το βολικό δυο-πώλιο. Ανεξάρτητα της έκβασης του δημοψηφίσματος για τις συνταγματικές μεταρρυθμίσεις, να αναμένετε να δείτε μία από τις πλέον κατάφωρες προσπάθειες χειραγώγησης των εκλογικών περιφερειών στη σύγχρονη πολιτική. Αλλά το πρόβλημα του κ. Ρέντσι δεν είναι το Κίνημα των Πέντε Αστέρων. Είναι οι ψηφοφόροι.
Ακόμη και η ίδια η ΕΕ προκαλεί όποτε μπορεί. Η εμπορική συμφωνία με τον Καναδά αλλά και η TTIP που δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, είναι σήμερα περίπου όσο δημοφιλής ήταν τη δεκαετία του 1980 η τοποθέτηση πυρηνικών πυραύλων μέσου βεληνεκούς. Μια λαϊκή εξέγερση εναντίον τους είναι σε εξέλιξη, διότι ο κόσμος φοβάται ότι θα περιοριστεί η προστασία των καταναλωτών και θα αυξηθεί η ισχύς των πολυεθνικών.
Γιατί συμβαίνει αυτό; Οι «μακροοικονομολόγοι» πίστευαν πως κανείς δεν θα τολμούσε να προκαλέσει την αρμοδιότητά τους. Οι Ιταλοί πολιτικοί πάντα έπαιζαν πολιτικά παιχνίδια. Και η δουλειά των υπαλλήλων της ΕΕ είναι να βρίσκουν ευρηματικούς τρόπους για να περάσουν πολιτικά δυσάρεστους νόμους και συνθήκες, παραβλέποντας τα εθνικά νομοθετικά σώματα. Ακόμη και ενώ η κ. Λεπέν, ο κ. Γκρίλο και ο Γκέερτ Βίλντερς του ακροδεξιού ολλανδικού Κόμματος για την Ελευθερία πλησιάζουν προς την εξουσία, το κατεστημένο συνεχίζει να συμπεριφέρεται με τον ίδιο τρόπο. Ένας Βουρβόνος αντιβασιλέας, σε μια μη συνήθη στιγμή στοχασμού, θα υποχωρούσε. Η φιλελεύθερη καπιταλιστική τάξη μας, με τους ανταγωνιστικούς θεσμούς της, είναι συνταγματικά ανίκανη να το κάνει. Η συνέχιση των προκλήσεων είναι αυτό που είναι προγραμματισμένη να κάνει.
Η σωστή σειρά ενεργειών θα ήταν να σταματήσει να προσβάλλει τους ψηφοφόρους και, ακόμη πιο σημαντικό, να λύσει τα προβλήματα ενός ανεξέλεγκτου χρηματοοικονομικού τομέα, των ανεξέλεγκτων ροών ανθρώπων και κεφαλαίου και της άνισης κατανομής του εισοδήματος. Στην ευρωζώνη, οι πολιτικοί ηγέτες θεώρησαν σκόπιμο να κουτσοβολέψουν πρώτα την τραπεζική κρίση και έπειτα μια κρίση κυβερνητικού χρέους -μόνο για να διαπιστώσουν πως το ελληνικό χρέος είναι μη βιώσιμο και το ιταλικό τραπεζικό σύστημα έχει σοβαρά προβλήματα. Οκτώ χρόνια μετά, ακόμη υπάρχουν επενδυτές που ποντάρουν σε μια κατάρρευση της ευρωζώνης στην τωρινή της μορφή.
Ο κ. Ρέντσι θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει το άφθονο πολιτικό του κεφάλαιο για να μεταρρυθμίσει την ιταλική οικονομία, αντί να προσπαθεί να παγιώσει την εξουσία του. Και φανταστείτε τις δυνατότητες, σε περίπτωση που η καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ είχε ξοδέψει το δικό της, ακόμη μεγαλύτερο πολιτικό κεφάλαιο, στην εύρεση μιας λύσης για τις πολλαπλές κρίσεις της ευρωζώνης ή στη μείωση των τεράστιων πλεονασμάτων του ισοζυγίου πληρωμών. Αν θέλετε να αντιπαλέψετε τον εξτρεμισμό, λύστε το πρόβλημα.
Αλλά αυτό δε συμβαίνει, για τον ίδιο λόγο για τον οποίο δεν συνέβη στη Γαλλία της επανάστασης. Οι προστάτες του δυτικού καπιταλισμού, όπως και οι Βουρβόνοι πριν από αυτούς, δεν έχουν μάθει τίποτα και δεν έχουν ξεχάσει τίποτα.

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Ολα τα Μνημόνια σε πίνακες

Της Ελενας Κάππα


Σήμερα η εφημερίδα Αυγή δημοσιεύει έναν συγκριτικό πίνακα των τριών Μνημονίων, ο οποίος ενόψει της προεκλογικής περιόδου είναι βέβαιο ότι θα αποβεί εξαιρετικά χρήσιμος. Ο πίνακας περιλαμβάνει το συνολικό ύψος των πρόσθετων μέτρων κατά τη διάρκεια της συμφωνηθείσας περιόδου, το ύψος των μέτρων κατανεμημένο σε ετήσια βάση, το ύψος των πρωτογενών πλεονασμάτων, τη προσαρμογή του ετήσιου κόστους των μέτρων λόγω ελάφρυνσης των πρωτογενών πλεονασμάτων, την εξοικονόμηση του κόστους λόγω και αναδιάρθρωσης  χρέους την τριετία 2016-2018 και τέλος τη προσαρμογή του ετήσιου κόστους λόγω και αναδιάρθρωσης του χρέους. Μνημόνιο 1 Το συνολικό ύψος των πρόσθετων μέτρων στη διάρκεια 2,4 ετών (2010-2012) ανήλθε σε 40,6 δις ενώ το ύψος των μέτρων σε ετήσια βάση έφτασε τα 16,9 δις. Κατά τη διάρκεια του πρώτου μνημονίου δεν υπήρξε συμφωνία σε σχέση με τα πρωτογενή πλεονάσματα που θα έπρεπε να πετύχει η ελληνική κυβέρνηση, ούτε κάποια δέσμευση για αναδιάρθρωση χρέους. Μνημόνιο 2 Κατά το δεύ…

Περί Σαββόπουλου, προσωπικά...

Αχός βαρύς ακούγεται, πολλά τουφέκια πέφτουν για τη συναυλία του ΣΚΑΪ με τη συμμετοχή του Διονύση Σαββόπουλου...
Οχτώ χωριών χωριάτες γίναμε πάλι οι υπέρ της συναυλίας, οι κατά του ΣΚΑΪ, οι υπερασπιστές του Σαββόπουλου, οι αποκαθηλωτές του Σαββόπουλου και όλοι οι ενδιάμεσοι συνδυασμοί...
Κάποιοι εκφράζουν την άποψή τους κόσμια, κάποιοι άκομψα και κάποιοι άλλοι τους μαλώνουν και τους δείχνουν το δρόμο το σωστό...
Γεμίζουν τα ψηφιακά ντουβάρια με αναλύσεις, σιχτιρίσματα, ύμνους, αναθέματα...

Μεγάλωσα με τον Σαββόπουλο. Πιο σωστά, μεγάλωσα με τα τραγούδια του, να είναι καλά ο θείος μου ο Πλάτωνας που μου έδωσε μία κασέτα του εν μέσω χούντας... 

Προέφηβος τότε, τον τοποθέτησα στην μικρή μου "Κιβωτό" δίπλα στον Ιούλιο Βερν, στον Καραγκιόζη, στις ελληνικές ταινίες με την Καρέζη και τον Αλεξανδράκη, Σάββατο βράδυ στην ΕΙΡΤ, στη μυρουδιά του καφέ και της "Ολντ Σπάις", στο "Ομπλαντί Ομπλαντά" των Μπίτλς, στη "Φαντασία" του Ντίσνεϊ...

Είναι η Κιβωτός που κουβαλ…

Ο Αρχιδάμπουρας

(Εκδοση Β’, αναθεωρημένη και επιμελημένη εκ νέου. Η έρευνα συνεχίζεται!)Στο χώρο της πολιτικής και όχι μόνο, υπάρχει εκείνο το είδος ανθρώπου που θεωρεί ότι έχει μεγάλα, στον υπερθετικό βαθμό, αρχίδια. Ο επονομαζόμενος και Αρχιδάμπουρας. Ο Αρχιδάμπουρας επαίρεται και καμαρώνει για τα πλούσια ελέη που του χάρισε η μητέρα φύση -παρά το επιπλέον βάρος και ενδεχομένως την ορμονική διαταραχή που αυτά συνεπάγονται. Βεβαίως αυτή η αίσθηση, της μεγαλο-ορχίας είναι κατά κανόνα υποκειμενική. Συχνά επίσης τη συνοδεύει, ως ασύνειδος μηχανισμός «νομιμοποίησης», μια εμφανής τάση επιδειξιμανίας: «Τα έχω μεγάλα και στα δείχνω να τα θαυμάσεις». Είναι περιττό ίσως να πούμε οτι πραγματική μεγαλο-ορχία (γνωστή και ως ελεφαντίαση ή λεμφική φιλαρίαση) συνιστά πρόβλημα όπως άλλωστε και ο πριαπισμός ένα είδος διαρκούς στύσης από την οποία έπασχε και ο ιδρυτής της παράταξης στην οποία ανήκει και επίκαιρος, εδώ και μήνες, «αρχιδάμπουρας». (Παρενθετικά να πούμε ότι ο ιδρυτής ουδέποτε πρόβαλε δημοσίως το πρόβλημ…