Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Τέλος εποχής; Ίσως. Η ιστορία όμως δεν τελειώνει ποτέ.

Το κείμενο αυτό πρωτοδημοσιεύτηκε σ' αυτό το blog.
Δείτε εδώ και εδώ δύο ακόμη κείμενα των ημερών αμέσως πριν τη συμφωνία,
που μου έκαναν εντύπωση.

του Παναγιώτη Πάντου
Το κείμενο αυτό γράφεται ενώ ακόμη δεν έχει σιγάσει ο πρώτος απόηχος από την ανακοίνωση του νέου μνημονίου και ενώ οι πολιτικές εξελίξεις συνεχίζονται. Βασίζεται, δε, στις ακόλουθες παραδοχές:
  1. Η κυβέρνηση έδωσε μια πραγματική μάχη αυτό το εξάμηνο, στην οποία ηττήθηκε, ένα πολύ πιθανό ενδεχόμενο εξαρχής. Η έκβαση της μάχης δεν οφείλεται στις προθέσεις της κυβέρνησης, στα όποια «λάθη» στην τακτική της η σε κάποια κρυφή της ατζέντα, ούτε απλώς στην υπεροπλία του αντιπάλου (γνωστή εξαρχής), αλλά στην απόφασή του να χρησιμοποιήσει τα πιο βαριά του όπλα προκειμένου να αποδείξει ότι είναι αποφασισμένος να μας ισοπεδώσει (κάτι που δεν ήταν προφανές εξαρχής). Από αυτή τη σκοπιά, το νέο μνημόνιο αποτελεί μια συνθηκολόγηση μετά από έναν σκληρό οικονομικό πόλεμο, με τους όρους να τους θέτει ο νικητής, με πρόθεση εκτός των άλλων να καταδείξει την κυριαρχία του.
  2. Ο ΣΥΡΙΖΑ μπήκε σ’ αυτή τη μάχη κυρίως με πολιτικούς όρους. Η μεγάλη του αδυναμία ήταν η απόλυτη έλλειψη στη χώρα μιας κοινωνικοοικονομικής πραγματικότητας την οποία να εκφράζει και στην οποία να στηρίζεται για την παραγωγική ανασυγκρότηση. Ούτε αυθορμήτως ούτε μέσα από την οργανωμένη του παρέμβαση δεν εμφανίστηκαν νέες οικονομικές δομές που να συνιστούν στην πράξη (και προκαταβολικά σε σχέση με την όποια πολιτική αλλαγή) ρήξη με το υπάρχον κοινωνικοοικονομικό καθεστώς: η εναλλακτική οικονομία παρέμεινε εν πολλοίς σποραδική και χωρίς συστηματικότητα, τα συνεργατικά εγχειρήματα δεν απέκτησαν δυναμική, οι καινούριες επιχειρήσεις σε δυναμικούς τομείς (π.χ. τουρισμός, γεωργία, νέες τεχνολογίες) εξακολουθούν να υιοθετούν τα οργανωτικά μοντέλα και τους στόχους της προηγούμενης εποχής. Από αυτή τη σκοπιά, η έλλειψη προετοιμασίας που επισημαίνεται από διάφορες πλευρές (π.χ. για μια έξοδο από το ευρώ) αποτελεί σύμπτωμα και όχι απρονοησία ή επιλογή.
  3. Όλα τα παραπάνω δεν σημαίνουν ότι δεν θα μπορούσε να έχουν γίνει διαφορετικές εκτιμήσεις των δεδομένων και άρα να έχουν χαραχτεί διαφορετικές στρατηγικές. Ούτε βέβαια ότι δεν προκύπτουν νέα συμπεράσματα για την Ελλάδα, την ΕΕ και τις δυνατότητες της αριστεράς. Σημαίνουν όμως ότι οι αλλαγές αυτές στις αντιλήψεις του ελληνικού λαού, του ΣΥΡΙΖΑ, των αριστερών, αλλά και της ΕΕ, αποτελούν προϊόν και όχι αφετηρία της ιστορικής περιόδου που διανύουμε.
Με αυτά ως δεδομένα, λοιπόν, θα πρέπει πιστεύω να αναρωτηθούμε για τα επόμενα βήματα, για τα οποία βλέπω δύο κύριες δυνατότητες (Αφήνω στην άκρη την τρίτη, αυτή ενός Grexit εδώ και τώρα, γιατί έρχεται σε αντίφαση με τις δύο αρχικές παραδοχές – ότι δηλαδή αυτοί ετοιμάζονται να μας ρίξουν πυρηνικά και ότι εμείς δεν έχουμε καταφύγια. Εννοείται ότι αν τα παραπάνω δεν είναι σωστά ή είναι ελλιπή, μπαίνει κι αυτή στο παιχνίδι. Σημειώνω πάντως ότι και αυτή για να λειτουργήσει, θα πρέπει να συγκεντρώνει εμφανή και ευρεία λαϊκή στήριξη):
  1. Η κυβέρνηση, έχοντας σιδηροδέσμια αναγκαστεί να συνθηκολογήσει (κάτι που τη διαφοροποιεί  ηθικά από προηγούμενες κυβερνήσεις), αναλαμβάνει την ευθύνη της ήττας και παραιτείται, θεωρώντας ότι δεν αναλογεί στα μέλη της αριστεράς η καθημερινή εφαρμογή του μνημονίου. Ο ΣΥΡΙΖΑ, πριν και μετά τις εκλογές που θα ακολουθήσουν, περνά σε μια φάση διαμόρφωσης ενός νέου πολιτικού σχεδίου που θα εμπνέει τα μέλη του και την κοινωνία. Αν τα καταφέρει θα έχει νόημα και η πολιτική του ύπαρξη, αν όχι c’est la vie.
  2. Η κυβέρνηση παραμένει στην εξουσία προκειμένου να απαλύνει τις συνέπειες της συμφωνίας, να μην αφήσει το πεδίο ελεύθερο στους υποστηρικτές του μνημονίου να εκδικηθούν τα λαϊκά στρώματα που τους αντιστάθηκαν, να προωθήσει κοινωνικές αλλαγές, να πλήξει όσο το δυνατόν λιγότερο τη δυναμική των αριστερών δυνάμεων σε Ισπανία και Ιρλανδία. Η επιλογή αυτή για να μπορεί να έχει κάποιο νόημα και κοινωνική στήριξη πρέπει να συνοδευτεί από τη στιγμή της ανακοίνωσής της ακόμη, με μια σαφή δέσμη πρωτοβουλιών που θα πλήττουν κατεστημένες αντιλήψεις και θα ανακατεύουν την  τράπουλα υπέρ των όποιων καινοτόμων και δημιουργικών δυνάμεων της ελληνικής κοινωνίας (σταχυολογώ ενδεικτικά: μείωση στο 50% των αμοιβών βουλευτών, υπουργών, διοικητών κ.λπ. άνω των 2000 ευρώ, μείωση αμοιβών αντίστοιχα υψηλόμισθων δημόσιων λειτουργών και υπαλλήλων, ευρεία οργανωτική μεταρρύθμιση και προτυποποίηση του δημόσιου τομέα και των ΟΤΑ, αναζήτηση καινοτόμων και στοχευμένων τρόπων για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής σε συγκεκριμένα επαγγέλματα και στον τουρισμό, στήριξη της δημιουργία συνεργατικών επιχειρήσεων στους δυναμικούς τομείς της ελληνικής οικονομίας, τομές στο ασφαλιστικό σύστημα εκεί που η ίδια η κοινωνία αντιμετωπίζει τεράστιες ανεπάρκειες –π.χ. ΟΑΕΕ–, αποτροπή της κατασπατάλησης του ΕΣΠΑ και των νέων αναπτυξιακών κονδυλίων σε έργα χωρίς κοινωνική χρησιμότητα, αξιοποίηση των γνώσεων των πολιτών για όλα τα παραπάνω και αναγόρευσή τους σε συνσχεδιαστές της αλλαγής). Είναι επίσης αυτονόητο ότι μια τέτοια επιλογή απαιτεί τόσο την ευρεία συναίνεση εντός του ΣΥΡΙΖΑ όσο και τη συναίνεση της κοινωνίας.
Στόχος του κειμένου αυτού δεν είναι να «δώσει γραμμή», αλλά να βοηθήσει όλους μας (και κυρίως εμένα τον ίδιο) να ξεκαθαρίσουμε το πλαίσιο στο οποίο καλούμαστε να πάρουμε αποφάσεις. Προσωπικά θεωρώ άλλωστε πως και οι δύο παραπάνω επιλογές είναι θεμιτές. Στον βαθμό μάλιστα που θα το ενστερνιστούμε αυτό και θα δείξουμε έμπρακτα (με τον λόγο, τη στάση μας, την κατανόησή μας) τον σεβασμό μας στην «άλλη πλευρά», θα δώσουμε σε όποια επικρατήσει –ή και στις δύο αν δεν υπάρξει συνεννόηση– τις καλύτερες δυνατές προοπτικές. Αν κάτι οφείλουμε στη συμπόρευσή μας για πολλά χρόνια, στις κοινές μας αξίες και στο γεγονός ότι ως εδώ φτάσαμε όλοι μαζί, είναι να αποφασίσουμε τα επόμενα βήματά μας επίσης συλλογικά και συντροφικά.

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Οι Σαϊτάρχες, ο Γαβράς και τα ανεβαστήρια

Ενας ελαφρύς κυματισμός παρατηρήθηκε στον απέραντο βάλτο της ελληνικής "ενημέρωσης" με την "γκάφα" της "είδησης" για το "θάνατο" του Κώστα Γαβρά, στις 30 Αυγούστου.
Η ιστορία λίγο πολύ γνωστή. Ενας ιταλός δάσκαλος-δημοσιογράφος υποδυόμενος  στο Twitter την ελληνίδα υπουργό Πολιτισμού "ανακοινώνει" το θάνατο του σκηνοθέτη. Μεγάλα ξένα Μέσα και σχεδόν ΟΛΑ τα ελληνικά αναμεταδίδουν το ψεύτικο tweet και θρηνούν για τον "μακαρίτη". Η απάτη αποκαλύπτεται σχεδόν αμέσως από ένα αμερικανικό site και σχεδόν ταυτόχρονα από την ΕΡΤ δημοσιογράφοι της οποίας επικοινωνούν με το Γαβρά. Την ίδια στιγμή τα όρνεα των ιδιωτικών τηλεοράσεων εξαπολύουν επιθέσεις κατά της υπουργού Πολιτισμού καλώντας την να παραιτηθεί.
Το θέμα παίρνει διαστάσεις καθώς οι χρήστες των κοινωνικών δικτύων κονιορτοποιούν για μία ακόμη φορά την ούτως ή άλλως μηδαμινή αξιοπιστία των ελληνικών ΜΜΕ και των "λειτουργών" τους.
Κάποιοι, οι πιο ρομαντικοί, απαιτούν μ…

Ολα τα Μνημόνια σε πίνακες

Της Ελενας Κάππα


Σήμερα η εφημερίδα Αυγή δημοσιεύει έναν συγκριτικό πίνακα των τριών Μνημονίων, ο οποίος ενόψει της προεκλογικής περιόδου είναι βέβαιο ότι θα αποβεί εξαιρετικά χρήσιμος. Ο πίνακας περιλαμβάνει το συνολικό ύψος των πρόσθετων μέτρων κατά τη διάρκεια της συμφωνηθείσας περιόδου, το ύψος των μέτρων κατανεμημένο σε ετήσια βάση, το ύψος των πρωτογενών πλεονασμάτων, τη προσαρμογή του ετήσιου κόστους των μέτρων λόγω ελάφρυνσης των πρωτογενών πλεονασμάτων, την εξοικονόμηση του κόστους λόγω και αναδιάρθρωσης  χρέους την τριετία 2016-2018 και τέλος τη προσαρμογή του ετήσιου κόστους λόγω και αναδιάρθρωσης του χρέους. Μνημόνιο 1 Το συνολικό ύψος των πρόσθετων μέτρων στη διάρκεια 2,4 ετών (2010-2012) ανήλθε σε 40,6 δις ενώ το ύψος των μέτρων σε ετήσια βάση έφτασε τα 16,9 δις. Κατά τη διάρκεια του πρώτου μνημονίου δεν υπήρξε συμφωνία σε σχέση με τα πρωτογενή πλεονάσματα που θα έπρεπε να πετύχει η ελληνική κυβέρνηση, ούτε κάποια δέσμευση για αναδιάρθρωση χρέους. Μνημόνιο 2 Κατά το δεύ…

Ω! Τα Ωραία Μικρά Μαγαζιά του 3%

Ω! Οι ωραίες μέρες!
Νοσταλγώ τις ένδοξες στιγμές μας στην Αριστερά του ’80 και του ’90 και του 2000 και του 2007…
Μικρά μαγαζιά, γωνία. Σπίτια του λαού. Ωραία κυλικεία με εξαιρετικούς καφέδες το πρωί.
Ωραίες μέρες…
Στα Ντα Κάπο και στα Φίλια, θέσεις τιμητικές μαζί με καλλιτέχνες και ωραία κορίτσια και αγόρια. Σεβασμός για την εργατική τραγιάσκα που είχαμε από καιρό πάψει να φοράμε αλλά ειχε μείνει η γραμμή στο μέτωπο. Ηθική. Συνέπεια. Καθαρότητα. Αγαπητοί σε όλους. Ευχάριστοι.
Αποδεκτοι όσο δεν διεκδικούσαμε κάτι παραπάνω. Την εξουσία κυρίως… «Αυτά δεν είναι δουλειές για εσάς. Θα σας φθείρουν! Αφήστε τις για εμάς τους λερωμένους…» μας έλεγαν οι πράσινοι και γαλάζιοι φίλοι μας. Και τα κορίτσια το ίδιο μας έλεγαν.
Εκεί στο 3 με 8% ήμασταν μια χαρά όλοι. Κι εμείς και οι άλλοι. Ασφαλείς μέσα στις αναζητήσεις μας. Χωρίς να το πιέζουμε κιόλας.
Και χρήσιμοι! Πολύ χρήσιμοι για πολλούς λόγους. Κυρίως για άλλοθι βέβαια αλλά και λόγω παιδείας. Ως δημοσιογράφοι. Ως Σύμβουλοι. Ως Ρήτορες.
Τι έλεγα;
Α! Ναι…