Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Από το… σύνδρομο του καναπέ στην αντίσταση μιας ολόκληρης κοινωνίας

Μια «ασήμαντη» αφορμή μπορεί να γίνει η σπίθα που άναψε τη φλόγα της εξέγερσης στην Τουρκία και τη Βραζιλία αποκαλύπτοντας τις υποβόσκουσες από καιρό αντιθέσεις στα σπλάχνα των κοινωνιών.
Η υπεράσπιση ενός πάρκου της Κωνσταντινούπολης από τις επελαύνουσες μπουλντόζες της κυβέρνησης Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος ήθελε να το μετατρέψει σε εμπορικό κέντρο, και η βίαιη καταστολή των λίγων αρχικά διαμαρτυρόμενων ήταν οι αιτίες να ξεσπάσουν πρωτοφανείς διαδηλώσεις στη γείτονα χώρα.
Μία μικρή σχετικά αύξηση της τιμής των εισιτηρίων στα Μέσα Μεταφοράς ήταν ικανή να βγάλει εκατοντάδες χιλιάδες Βραζιλιάνους στους δρόμους των μεγάλων πόλεων.

Κοινά χαρακτηριστικά
Οι δύο αυτές εξεγέρσεις, οι οποίες βρίσκονται ακόμα σε εξέλιξη, έχουν πολλά κοινά χαρακτηριστικά πέραν της «ασήμαντης» αφορμής που τις πυροδότησε. Και οι δύο ξέσπασαν σε μια περίοδο πολιτικής σταθερότητας αλλά και σχετικής οικονομικής ανάπτυξης, με τις ηγεσίες των δύο χωρών να έχουν επιβεβαιωθεί ύστερα από αδιαμφισβήτητα εκλογικά αποτελέσματα. Τόσο ο Τούρκος πρωθυπουργός Ερντογάν όσο και η πρόεδρος της Βραζιλίας έδειχναν να επιδοκιμάζονται από την πλειονότητα όχι μόνο των ψηφοφόρων τους, αλλά και ευρύτερων στρωμάτων της κοινωνίας. Οι διαδηλωτές μοιάζουν να έρχονται από το «πουθενά», χωρίς στην πλειονότητά τους να σηκώνουν κομματικά λάβαρα ή ταυτότητες. Και στις δύο περιπτώσεις είναι νέοι, προερχόμενοι από τη μεσαία τάξη, κάτοικοι αστικών κέντρων και αρκετά μορφωμένοι ώστε να χρησιμοποιούν τα νέα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μέσω των οποίων στέλνουν το μήνυμα της εξέγερσης σε ολόκληρη την υφήλιο.
Τα «γιατί;»
Γιατί, όμως, αυτοί οι χιλιάδες άνθρωποι που μέχρι πρότινος θα μπορούσε κάποιος να πει ότι έπασχαν από το «σύνδρομο του καναπέ» βγαίνουν να διαδηλώσουν και να συγκρουστούν επί πολλές ημέρες με πάνοπλους αστυνομικούς, αντιμετωπίζοντας χημικά, δακρυγόνα, κλομπ, κανόνια νερού και βίαιες συλλήψεις, ίσως για πρώτη φορά στη ζωή τους;
Γιατί στην Τουρκία ο κύριος όγκος των διαδηλωτών είναι άνθρωποι με σαφώς υψηλότερο βιοτικό επίπεδο από τους συμπατριώτες τους σε άλλες περιοχές της χώρας;
Πώς εξηγείται στη Βραζιλία ότι η πρόεδρος Ρούσεφ αποδοκιμάστηκε στην Μπραζίλια από 80.000 φιλάθλους της μεσαίας τάξης που πλήρωσαν 400 δολάρια για να παρακολουθήσουν τους αγώνες του Κυπέλλου των Συνομοσπονδιών;
Γιατί βγαίνουν στους δρόμους για να διαδηλώσουν για την αύξηση των εισιτηρίων στα Μέσα Μεταφοράς νέοι που σπάνια χρησιμοποιούν αυτά τα μέσα, αφού έχουν Ι.Χ., κάτι αδιανόητο πριν από δέκα χρόνια;
Γιατί διαδηλώνουν φοιτητές από οικογένειες που μέχρι πρόσφατα δεν ονειρεύονταν καν να στείλουν τα παιδιά τους στο πανεπιστήμιο;
Γιατί είναι τόσο οργισμένοι οι κάτοικοι στις φαβέλες ενώ το εισόδημά τους έχει διπλασιαστεί; Γιατί διαμαρτύρονται οι ιθαγενείς ενώ κατέχουν το 13% του εδάφους και έχουν το Ανώτατο Δικαστήριο με το μέρος τους;
Έχουμε να κάνουμε με «αχάριστους» πολίτες, «προβοκάτορες και τρομοκράτες», όπως τους χαρακτήρισε ο Ερντογάν, ή συμβαίνει κάτι άλλο;
«Θέλουν περισσότερα»
«Οι φτωχοί που κατάφεραν να ενταχθούν σε μια νέα μεσαία τάξη», έγραφε στις αρχές της εβδομάδας ο Χουάν Αρίας στην ισπανική εφημερίδα «El Pais», «συνειδητοποίησαν ότι έκαναν ένα ποιοτικό άλμα στη σφαίρα της κατανάλωσης και τώρα θέλουν περισσότερα. Θέλουν, για παράδειγμα, δημόσιες υπηρεσίες όπως εκείνες του ανεπτυγμένου κόσμου, στον οποίο δεν ανήκουν. Θέλουν ένα σχολείο που, εκτός του ότι τους δέχεται στους κόλπους του, παρέχει και ποιοτική εκπαίδευση, κάτι που δεν συμβαίνει. Θέλουν ένα πανεπιστήμιο που να μην είναι πολιτικοποιημένο ή γραφειοκρατικό, αλλά μοντέρνο και ζωντανό, ώστε να τους προετοιμάσει για το μέλλον».
Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει με την Τουρκία. Παρότι, σε σχέση με το παρελθόν, οι δημοκρατικοί θεσμοί φαίνεται να έχουν ισχυροποιηθεί απέναντι σε μια διαρκώς αιωρούμενη απειλή μιας επέμβασης του στρατού που θα επανέφερε τη χώρα στη σκληρή κεμαλική γραμμή, οι πολίτες ανησυχούν για την ισλαμική ατζέντα τού κυβερνώντος κόμματος που μπορεί να οδηγήσει τη χώρα στο άλλο άκρο: της ανελευθερίας και του φονταμενταλισμού με κοινοβουλευτικό μανδύα.
Το ντόμινο
Οι κοινωνίες της Βραζιλίας και της Τουρκίας δείχνουν πως πλέον έχουν αντιληφθεί την κατάρρευση των μέχρι χθες μοντέλων πολιτικής εκπροσώπησης και των παλαιών κομματικών σχηματισμών και ζητούν, χωρίς όμως να μπορούν να την περιγράψουν με σαφήνεια, μια δημοκρατία πιο ώριμη, όπου η Αστυνομία δεν θα συμπεριφέρεται όπως την εποχή της δικτατορίας, όπου τα κόμματα δεν θα αποτελούν μέσο πλουτισμού επαγγελματιών της πολιτικής που κολυμπούν σε πελάγη διαφθοράς. Επιζητούν μια κοινωνία με μικρότερες ανισότητες που δεν θα τις καθορίζουν μόνο οι οικονομικοί κανόνες και το κέρδος, αλλά η δημοκρατία και οι ίσες ευκαιρίες στην παιδεία και τον πολιτισμό.

Μπορεί οι Αγανακτισμένοι της Ισπανίας και των άλλων χωρών του ευρωπαϊκού Νότου ως γεννήματα της κρίσης και η Αραβική Άνοιξη ως τέκνο της οργής κατά των αυταρχικών καθεστώτων να μην έχουν σχέση με τις εξεγέρσεις όπως αυτές των νέων στην Τουρκία και τη Βραζιλία, αποτελούν όμως τα νέα υποδείγματα ενός αυθόρμητου ξεσηκωμού που υποκατέστησαν τα παλιά, φθαρμένα επαναστατικά προστάγματα.

Τα νέα σύμβολα


«Οι νέοι της Βραζιλίας ζητούν αυτό που τους λείπει», γράφει Χουάν Αρίας: «Να τους αφήσουν να αποκτήσουν μεγαλύτερο, πρωταγωνιστικό ρόλο στην Ιστορία τους, πολύ περισσότερο που έχουν αποδείξει ότι είναι πολύ δημιουργικοί». Ένα αίτημα που, ακόμη και αν σήμερα πνιγεί στα δακρυγόνα και στην καταστολή, στο τέλος θα υπερισχύσει. Όπως όλες οι φωνές που έρχονται από το μέλλον. Γι’ αυτό ακόμη και το πρόσωπο του Τσε Γκεβάρα -παγκόσμιο σύμβολο εξέγερσης και αντίστασης- έδωσε πια τη θέση του στη «γυναίκα με το κόκκινο φόρεμα που την ψεκάζουν» και στον «όρθιο άνθρωπο» στη μέση της Πλατείας Ταξίμ… 

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Οι Σαϊτάρχες, ο Γαβράς και τα ανεβαστήρια

Ενας ελαφρύς κυματισμός παρατηρήθηκε στον απέραντο βάλτο της ελληνικής "ενημέρωσης" με την "γκάφα" της "είδησης" για το "θάνατο" του Κώστα Γαβρά, στις 30 Αυγούστου.
Η ιστορία λίγο πολύ γνωστή. Ενας ιταλός δάσκαλος-δημοσιογράφος υποδυόμενος  στο Twitter την ελληνίδα υπουργό Πολιτισμού "ανακοινώνει" το θάνατο του σκηνοθέτη. Μεγάλα ξένα Μέσα και σχεδόν ΟΛΑ τα ελληνικά αναμεταδίδουν το ψεύτικο tweet και θρηνούν για τον "μακαρίτη". Η απάτη αποκαλύπτεται σχεδόν αμέσως από ένα αμερικανικό site και σχεδόν ταυτόχρονα από την ΕΡΤ δημοσιογράφοι της οποίας επικοινωνούν με το Γαβρά. Την ίδια στιγμή τα όρνεα των ιδιωτικών τηλεοράσεων εξαπολύουν επιθέσεις κατά της υπουργού Πολιτισμού καλώντας την να παραιτηθεί.
Το θέμα παίρνει διαστάσεις καθώς οι χρήστες των κοινωνικών δικτύων κονιορτοποιούν για μία ακόμη φορά την ούτως ή άλλως μηδαμινή αξιοπιστία των ελληνικών ΜΜΕ και των "λειτουργών" τους.
Κάποιοι, οι πιο ρομαντικοί, απαιτούν μ…

Ολα τα Μνημόνια σε πίνακες

Της Ελενας Κάππα


Σήμερα η εφημερίδα Αυγή δημοσιεύει έναν συγκριτικό πίνακα των τριών Μνημονίων, ο οποίος ενόψει της προεκλογικής περιόδου είναι βέβαιο ότι θα αποβεί εξαιρετικά χρήσιμος. Ο πίνακας περιλαμβάνει το συνολικό ύψος των πρόσθετων μέτρων κατά τη διάρκεια της συμφωνηθείσας περιόδου, το ύψος των μέτρων κατανεμημένο σε ετήσια βάση, το ύψος των πρωτογενών πλεονασμάτων, τη προσαρμογή του ετήσιου κόστους των μέτρων λόγω ελάφρυνσης των πρωτογενών πλεονασμάτων, την εξοικονόμηση του κόστους λόγω και αναδιάρθρωσης  χρέους την τριετία 2016-2018 και τέλος τη προσαρμογή του ετήσιου κόστους λόγω και αναδιάρθρωσης του χρέους. Μνημόνιο 1 Το συνολικό ύψος των πρόσθετων μέτρων στη διάρκεια 2,4 ετών (2010-2012) ανήλθε σε 40,6 δις ενώ το ύψος των μέτρων σε ετήσια βάση έφτασε τα 16,9 δις. Κατά τη διάρκεια του πρώτου μνημονίου δεν υπήρξε συμφωνία σε σχέση με τα πρωτογενή πλεονάσματα που θα έπρεπε να πετύχει η ελληνική κυβέρνηση, ούτε κάποια δέσμευση για αναδιάρθρωση χρέους. Μνημόνιο 2 Κατά το δεύ…

Ω! Τα Ωραία Μικρά Μαγαζιά του 3%

Ω! Οι ωραίες μέρες!
Νοσταλγώ τις ένδοξες στιγμές μας στην Αριστερά του ’80 και του ’90 και του 2000 και του 2007…
Μικρά μαγαζιά, γωνία. Σπίτια του λαού. Ωραία κυλικεία με εξαιρετικούς καφέδες το πρωί.
Ωραίες μέρες…
Στα Ντα Κάπο και στα Φίλια, θέσεις τιμητικές μαζί με καλλιτέχνες και ωραία κορίτσια και αγόρια. Σεβασμός για την εργατική τραγιάσκα που είχαμε από καιρό πάψει να φοράμε αλλά ειχε μείνει η γραμμή στο μέτωπο. Ηθική. Συνέπεια. Καθαρότητα. Αγαπητοί σε όλους. Ευχάριστοι.
Αποδεκτοι όσο δεν διεκδικούσαμε κάτι παραπάνω. Την εξουσία κυρίως… «Αυτά δεν είναι δουλειές για εσάς. Θα σας φθείρουν! Αφήστε τις για εμάς τους λερωμένους…» μας έλεγαν οι πράσινοι και γαλάζιοι φίλοι μας. Και τα κορίτσια το ίδιο μας έλεγαν.
Εκεί στο 3 με 8% ήμασταν μια χαρά όλοι. Κι εμείς και οι άλλοι. Ασφαλείς μέσα στις αναζητήσεις μας. Χωρίς να το πιέζουμε κιόλας.
Και χρήσιμοι! Πολύ χρήσιμοι για πολλούς λόγους. Κυρίως για άλλοθι βέβαια αλλά και λόγω παιδείας. Ως δημοσιογράφοι. Ως Σύμβουλοι. Ως Ρήτορες.
Τι έλεγα;
Α! Ναι…