Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Κρίση στα ΜΜΕ; Ας ανακαλύψουμε και πάλι τη δημοσιογραφία (Μέρος Δ')

Ας το πούμε επιτέλους καθαρά κι ας το ακούσουμε και εμείς οι ίδιοι:

Η κοινωνία δεν έχει ανάγκη από εφημερίδες. Από καμιά εφημερίδα. Η εφημερίδα έπαψε να του είναι συνήθεια εδώ και χρόνια. Αυτό που έχει ανάγκη είναι η Δημοσιογραφία.

Και είναι καιρός να την ανακαλύψουμε και πάλι.

Για έναν και παραπάνω αιώνα είχαμε ταυτίσει τις εφημερίδες με τη δημοσιογραφία. Το κοινό ταξίδι όμως τελειώνει στις ημέρες μας ή στις ημέρες που έρχονται.

Και είναι η στιγμή να εξετάσουμε άλλους τρόπους για να συνεχίσουμε αυτό το ταξίδι. Που δεν είναι άλλο από την αφήγηση της πραγματικότητας της εποχής μας, ιδιαίτερα τώρα που συντελείται η μεγάλη μετάβαση σε μια άλλη εποχή.

Τηρουμένων των αναλογιών κάτι αντίστοιχο συνέβη και σήμερα βρίσκεται σε εξέλιξη με τη Μουσική. Το τέλος του γραμμοφώνου ή των βινυλίων δεν σήμανε και το τέλος της Μουσικής. Ούτε βέβαια θα πάψει να υπάρχει μουσική μετά τα CD ή ακόμη και μετά το τέλος των δισκογραφικών εταιρειών.

Πως θα πραγματοποιήσουμε εμείς οι δημοσιογράφοι αυτή τη μετάβαση; Σωστότερα, πως θα επιζήσουμε αυτής της μετάβασης;

Μια εύκολη απάντηση, που ίσως αρκετοί εδώ μέσα που με γνωρίζουν και γνωρίζουν την ενασχόλησή μου εδώ και δεκαπέντε και πλέον χρόνια με το διαδίκτυο, περιμένουν να ακούσουν είναι πως η λύση βρίσκεται στα Νέα Μέσα.

Δυστυχώς ή ευτυχώς το πράγμα δεν είναι τόσο απλό.

Ναι! Το κοινό έχει ήδη μετακομίσει προς τα Νέα Μέσα και τα κοινωνικά δίκτυα. Πρόσφατη έρευνα δείχνει μεταξύ άλλων ότι το 66% των Ελλήνων μπαίνει στο ίντερνετ καθημερινά, το 19% έχει smartphone, το 63% έχει προφίλ σε social network, τo 72% βρίσκει την online διαφήμιση λιγότερο ενοχλητική από τα άλλα μέσα.

Ναι! Τα παραδοσιακά ΜΜΕ με μεγάλη καθυστέρηση αντιλήφθηκαν το τι συμβαίνει και κατά που πάει το πράγμα και επιχειρούν και αυτά να ακολουθήσουν το κοινό στο διαδίκτυο.

Όμως αυτά δεν είναι αρκετά και δεν λένε τίποτα για το μέλλον της Δημοσιογραφίας αυτής καθ’ εαυτής. Δηλαδή της ενημέρωσης. Δηλαδή του περιεχομένου.

Ας ξεκινήσουμε με τη σχέση των Παλαιών ΜΜΕ και κυρίως των εφημερίδων με το διαδίκτυο. Κατ’ αρχήν θα πρέπει να πούμε μερικές αλήθειες:

Και πρώτα από όλα, ότι έναν μεγάλο μέρος των εκδοτικών επιχειρήσεων του δημοσιογραφικού κόσμου κατάληξε να είναι «ψηφιακά αναλφάβητο» και τεχνοφοβικό. Εξ’ αυτού του λόγου και δεν κατάφεραν να προβλέψουν και να αντιμετωπίσουν εγκαίρως τη δημιουργία και ανάπτυξη των νέων ανταγωνιστικών παραγόντων και κυρίως αυτή των Νέων Μέσων αλλά και των Free-Press.
Οι πρώτες αντιδράσεις των συγκροτημάτων των ΜΜΕ στην Ελλάδα απέναντι στο διαδίκτυο και τα Νέα Μέσα ήταν και ως ένα βαθμό παραμένουν απαξιωτικές έως και εχθρικές.

Κι όταν όμως ακόμα επιχειρούν να ξανοιχτούν στις online εκδόσεις αδυνατούν να κατανοήσουν το άνοιγμα ενός νέου Δημόσιου Χώρου και τη δυνατότητα δημιουργίας κοινοτήτων σε αυτόν. Αδυνατούν να κατανοήσουν τις διαφορές ανάμεσα στην αναλογική μετάδοση (ανάγνωση, θέαση, ακρόαση) και την ψηφιακή. Αδυνατούν να κατανοήσουν τις διαφορές ανάμεσα στη σύγχρονη και την ασύγχρονη επικοινωνία. Αδυνατούν να κατανοήσουν τις διαφορές ανάμεσα στη γραμμική γραφή και το hypertext. Τα κείμενα που δημοσιεύουν στις online εκδόσεις είτε είναι τα ίδια με της έντυπης έκδοσης είτε λες και είναι προορισμένα να τυπωθούν. Χωρίς συνδέσμους, χωρίς Ροές περιεχομένου.

Τα παραδοσιακά ΜΜΕ αδυνατούν να κατανοήσουν τη διαφορά ανάμεσα στην μονόδρομη και την αμφίδρομη επικοινωνία. Το ότι δηλαδή πλέον δεν γράφει μόνο ο δημοσιογράφος. Γράφει και ο πολίτης.

Κι ακόμη δεν κατανοούν το αυταπόδεικτο: στην εποχή μας –σε αντίθεση με το τι συνέβαινε πριν από 20-30 χρόνια- υπάρχει υπερεπάρκεια πληροφοριών οι οποίες διαδίδονται με αστραπιαίες ταχύτητες. Το θέμα δεν είναι η παραγωγή και άλλων πληροφοριών και μάλιστα αλληλοεπικαλυπτόμενων. Το θέμα είναι η επιλογή ανάμεσα σε εκατομμύρια πληροφορίες αυτών που αξίζουν τον κόπο και η μετατροπή τους σε γνώση. Σε ενημέρωση.

Ο πολίτης σήμερα δεν περιμένει από την εφημερίδα ούτε καν από την τηλεόραση και το ραδιόφωνο να του πει την είδηση. Την ανακαλύπτει μόνος του ή την μαθαίνει από έναν άλλο πολίτη.

Θα σας πω ένα παράδειγμα πρόσφατο που το ανάφερα και λίγο πριν: την Τρίτη 27 Οκτωβρίου στις 8 και μισή το βράδυ ακούστηκαν πυροβολισμοί στην Αγία Παρασκευή. Στις 9 παρά 25 το νέο διαδίδεται μέσω twitter. Στις 9 παρά 20 πάλι μέσω twitter μαθαίνουμε ότι χτυπήθηκε το αστυνομικό τμήμα και ότι υπάρχουν τραυματίες. Εμείς στην Ελευθεροτυπία, στο enet, αλλά και η Ναυτεμπορική βγάζουν το θέμα στις 9. Στην τηλεόραση το βγάζει πρώτος ο Λαζόπουλος. Η ροή όμως των πληροφοριών συνεχίζει να υπάρχει μόνο μέσα από το twitter. Τι θέλω να πω με αυτό;

Η Δημοσιογραφία σήμερα χρειάζεται άλλα ανακλαστικά και άλλα εφόδια. Ο δημοσιογράφος δεν μπορεί να περιμένει πότε θα βγάλει η ανακοίνωση της αστυνομίας για να μάθει ένα συμβάν. Πρέπει να είναι ο ίδιος αμέσως εκεί ή έστω να παρακολουθεί τους πολίτες που είναι εκεί.

Δεν είναι τυχαίο που πέρσι, στη διάρκεια της συνάντησης του G8 στο Λονδίνο, μεγάλα δίκτυα όπως το BBC και το SKY News εφοδίασαν τους ρεπόρτερ τους με έξυπνα κινητά και λογαριασμούς Twitter για να αναμεταδίδουν το κάθε τι που συμβαίνει στους δρόμους και στους χώρους της διάσκεψης. Παρ’ όλα αυτά, και πάλι, τη σκηνή του χτυπήματος από την αστυνομία, ενός πολίτη που τον οδήγησε στο θάνατο, την κατέγραψε ένας πολίτης με το δικό του κινητό. Όπως άλλωστε και τη σκηνή με τους αστυνομικούς που δολοφόνησαν τον Αλέξη Γρηγορόπουλο πριν ένα χρόνο στα Εξάρχεια. Όπως άλλωστε και την υπόθεση της ζαρντινιέρας εδώ στη Θεσσαλονίκη. Το τελευταίο μάλιστα είναι το κατ’ εξοχήν παράδειγμα γεγονότος που δεν θα το μαθαίναμε ποτέ αν δεν ήταν εκεί αυτός ο πολίτης που το τράβηξε με την κάμερα.

Το τοπίο έχει αλλάξει ριζικά και τα παραδοσιακά ΜΜΕ δεν μπορούν να βρουν το νέο τους ρόλο σ’ αυτό το τοπίο που έχει διαμορφωθεί με την είσοδο των Νέων Μέσων.

Σ’ αυτό όμως έχουμε κι εμείς οι δημοσιογράφοι ευθύνη, ατομική και συλλογική για το ότι δεν έχουμε εκπαιδευτεί στη χρήση των Νέων Τεχνολογιών και των Νέων Μέσων.

Το πρόβλημα σήμερα δεν είναι, όπως είπα, το να παραχθούν πληροφορίες αλλά η αναζήτηση των πληροφοριών που χρειάζεται κάποιος μέσα σε ένα πληροφοριακό χάος. Ρόλο που έχουν αναλάβει οι μηχανές αναζήτησης και που σε αυτόν στηρίζουν τη δύναμή τους. Όμως αυτός ο μηχανικός τρόπος δεν αρκεί όσο έξυπνες και να γίνουν αυτές οι μηχανές.

Η ανάγκη σήμερα είναι για το φιλτράρισμα, τον έλεγχο της αλήθειας και τη διασταύρωση των πληροφοριών. Κι αυτός θα έπρεπε να είναι ένας από τους ρόλους που θα πρέπει να επωμιστεί και πάλι –γιατί τον είχε κάποτε και τον εγκατέλειψε- ο Δημοσιογράφος.

Τι κάνουν τα παραδοσιακά ΜΜΕ ως προς όλα αυτά;

Το α-νόητο. Ψάχνουν να βρουν πως θα βγάλουν χρήματα από τα Νέα Μέσα, χρεώνοντας, για παράδειγμα, τους επισκέπτες με μια συνδρομή. Μα δεν πρόκειται ΠΟΤΕ να συμβεί αυτό. Αυτό το πράγμα έχει αποτύχει και θα συνεχίσει να αποτυγχάνει όσο κι αν επιμένει ο κύριος Μέρντοχ και οποιοσδήποτε κύριος Μέρντοχ.

Αλλοι πάλι νομίζουν ότι θα βγάλουν χρήματα από τις online διαφημίσεις. Δεκάρα τσακιστή δεν θα βγάλουν και πάντως σίγουρα όχι τόσα που να καλύπτουν καν τα έξοδά τους. Απλώς κάνουν το ίδιο λάθος που έκαναν με τα έντυπα για δεύτερη φορά. Οι New York Times δεν καλύπτουν ούτε το 20% των εξόδων τους από τις online διαφημίσεις. Ακούν όποια ανοησία τους λένε τα τμήματα ή οι σύμβουλοι Marketing.

Το τι έχω ακούσει τα τελευταία χρόνια, το τι λαγούς με πετραχήλια τάζουν διάφοροι απίθανοι σε διάφορους αδαείς, δεν λέγεται! Φαιδρότητες που ξεπερνούν κι από εκείνα τα απίθανα που έλεγαν οι πρώτες εταιρείες κατασκευής web site στο καθαριστήριο της γειτονιάς προσπαθώντας να τους πουλήσουν: Μπες στο internet και θα σε βλέπουν πάνω από 10 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο!

Για να μην αναφερθώ στην τελευταία φαιδρότητα, ότι κάποια ΜΜΕ σκέφτονται να κόψουν λέει την πρόσβαση στο περιεχόμενό τους, από την Google και τις άλλες μηχανές αναζήτησης. Να μην τους βρίσκει δηλαδή ούτε η μάνα τους για να αναγκάσουν τον κόσμο να πληρώνει για να τους διαβάσει. Λες και το internet είναι χωράφι που το μαντρώνεις και του βάζεις και πόρτα με εισιτήριο εισόδου. Κι αυτό διότι δεν μπορούν να κατανοήσουν ότι δεν πρόκειται ποτέ να αποκτήσουν επί των Νέων Μέσων, εκείνο το είδος ελέγχου που (κακώς) είχαν αποκτήσει επί των παραδοσιακών ΜΜΕ.

Απόδειξη του ότι δεν έχουν καταλάβει που πατούν και που πηγαίνουν οι ιδιοκτήτες των ΜΜΕ εκχώρησαν την υπόθεση της μετάβασης στην online εκδοχή τους στα τμήματα Τεχνικής Υποστήριξης ή σε εταιρείες παροχής υπηρεσιών πληροφορικής, αγοράζοντας έτοιμα, θηριώδη, κλειστά και δύσχρηστα πακέτα εφαρμογών και αφήνοντας απ’ έξω (ξανά) τους δημοσιογράφους. Το αποτέλεσμα είναι να φτιάχνουν τον καραγκιόζ-μπερντέ όπου όλα είναι λάθος. Και μετά τους φταίει το κακό το internet.
Τα παραδοσιακά ΜΜΕ αντί να ασχοληθούν με το αντικείμενό τους, το Περιεχόμενο, ασχολούνται με «μηχανάκια» και «εφαρμογές». Λες και αυτά θα δουλέψουν από μόνα τους.

H σχέση των παραδοσιακών ΜΜΕ με την online εκδοχή τους στην Ελλάδα περιορίζεται στον λανθασμένο κανόνα: «παλιό κρασί σε νέα βαρέλια» χωρίς βέβαια να αντιλαμβάνονται ότι όταν περιφρονείς την ίδια την εφημερίδα, θα περιφρονήσεις ΚΑΙ την online εκδοχή της.

Δεν υπάρχει περίπτωση μια κακή εφημερίδα να κάνει ένα καλό site!

Το site του Guardian, των New York Times, της Καθημερινής, της Ναυτεμπορικής, της Ελευθεροτυπίας είναι καλά όχι επειδή έχουν μόνο ένα καλό λογισμικό και ένα άρτιο lay-out. Αυτά αλλάζουν χρόνο με το χρόνο. Λογισμικά και σελίδες πετιούνται στα σκουπίδια, συχνά με τα λεφτά που δώθηκαν για να αγοραστούν. Είναι καλά διότι το Περιεχόμενό τους είναι καλό ούτως ή άλλως. Και δυστυχώς αυτοί αποτελούν την εξαίρεση στον κανόνα… Ακόμη όμως απέχουν πολύ από το ζητούμενο. Που θα το πω για πολλοστή φορά είναι η ενημέρωση, είναι η δημοσιογραφία.

Διαβάζονται ακόμη...

Ολα τα Μνημόνια σε πίνακες

Της Ελενας Κάππα


Σήμερα η εφημερίδα Αυγή δημοσιεύει έναν συγκριτικό πίνακα των τριών Μνημονίων, ο οποίος ενόψει της προεκλογικής περιόδου είναι βέβαιο ότι θα αποβεί εξαιρετικά χρήσιμος. Ο πίνακας περιλαμβάνει το συνολικό ύψος των πρόσθετων μέτρων κατά τη διάρκεια της συμφωνηθείσας περιόδου, το ύψος των μέτρων κατανεμημένο σε ετήσια βάση, το ύψος των πρωτογενών πλεονασμάτων, τη προσαρμογή του ετήσιου κόστους των μέτρων λόγω ελάφρυνσης των πρωτογενών πλεονασμάτων, την εξοικονόμηση του κόστους λόγω και αναδιάρθρωσης  χρέους την τριετία 2016-2018 και τέλος τη προσαρμογή του ετήσιου κόστους λόγω και αναδιάρθρωσης του χρέους. Μνημόνιο 1 Το συνολικό ύψος των πρόσθετων μέτρων στη διάρκεια 2,4 ετών (2010-2012) ανήλθε σε 40,6 δις ενώ το ύψος των μέτρων σε ετήσια βάση έφτασε τα 16,9 δις. Κατά τη διάρκεια του πρώτου μνημονίου δεν υπήρξε συμφωνία σε σχέση με τα πρωτογενή πλεονάσματα που θα έπρεπε να πετύχει η ελληνική κυβέρνηση, ούτε κάποια δέσμευση για αναδιάρθρωση χρέους. Μνημόνιο 2 Κατά το δεύ…

Το φίδι του ναζισμού σέρνεται προς την κερκίδα

Από την εφημερίδα "Ελλάδα", Σάββατο 3/11/12


Το πανό των φανατικών οπαδών της ΑΕΚ, «Ορίτζιναλ», σε κάποια γωνιά του Περιστερίου, είχε τη δική του ιστορία, αμιγώς πολιτική. «Ούτε να το σκέφτεστε», έγραφε το μήνυμα, κάτι σαν τον «τοίχο του Λοΐζου» και απευθυνόταν στη Χρυσή Αυγή που ήθελε να νοικιάσει γραφεία στην ίδια πολυκατοικία. Ήταν μία απάντηση στο κεντρικό σύνθημα των Χρυσαυγιτών «είμαστε πολλοί, είμαστε παντού, τα γήπεδα μας ανήκουν», για τα «τάγματα εφόδου» στα γήπεδα όλης της Ελλάδας, από την Καλαμάτα μέχρι την Κομοτηνή. Πρόβλεψη: Την τρέχουσα ποδοσφαιρική σεζόν η κερκίδα των «φανατικών», θα μετατραπεί σε πεδίο συγκρούσεων ανάμεσα στους Χρυσαυγίτες και τους antifa. Αυτό το κλίμα έχει ήδη δημιουργηθεί και οσονούπω αναμένεται «έκρηξη». Θα σπάσει το αυγό του φιδιού… Χρυσαυγίτες υπάρχουν παντού, σε κάθε κερκίδα. Άλλωστε, πρόσφατη έρευνα της εταιρείας Marc για το «Έθνος της Κυριακής» παρουσίασε τα εξής ευρήματα: Οι οπαδοί του Ολυμπιακού, σε ποσοστό 7% ψηφίζουν Χρυσή Αυγή, το…

Τι κρύβεται πίσω από το "Χαμόγελο του Παιδιού";

Το πρόσωπο ενός σκληρού εργοδότη;
Αναδημοσιεύω την καταγγελία του ΠΑΜΕ και ψάχνω...


Αθήνα 2 Σεπτέμβρη 2010


ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ


Θέμα: για το "χαμόγελο του παιδιού"



Ο πολυδιαφημισμένος φιλάνθρωπος των media, πρόεδρος του λεγόμενου "χαμόγελου του παιδιού" έδειξε για ακόμη μία φορά το άγριο, εργοδοτικό του πρόσωπο.

Ξανά απολύσεις, εκβιασμούς απέναντι στους εργαζόμενους όπως: "ή υποβάλετε παραίτηση, ή σας απολύω και σας κάνω μήνυση για κακοποίηση παιδιών"!!

Σήμερα, ο ίδιος εξαφανίστηκε από τον χώρο που είχε πάει αντιπροσωπεία του Π.Α.ΜΕ για να απαιτήσει ανάκληση απόλυσης, εργαζόμενης που για χρόνια δουλεύει στον χώρο, ενώ η υπεύθυνη του σπιτιού στα Μελίσια μπήκε στον χώρο μαζί με περιπολικό της αστυνομίας. Είναι ο ίδιος χώρος, που πριν 1 χρόνο είχε απολυθεί εργαζόμενη, επειδή είχε αντιδράσει στην τοποθέτηση καμερών παρακολούθησης στους χώρους των παιδιών και των εργαζομένων. Οι απολύσεις είναι συνήθης πρακτική του προέδρου του "χαμόγελου του παιδιού&quo…