Ο νεοδημοκράτης

Του ΑΝΔΡΕΑ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΥ*

Τα νεοδημοκρατικής προέλευσης σχόλια, που επικρίνουν μετεκλογικά την κυβερνητική πορεία του Κ. Καραμανλή, είναι εξόχως αποκαλυπτικά.

Αυτό που ζούμε, με την κρίση ηγεσίας στη Νέα Δημοκρατία, είναι οι σπασμοί μιας ψυχής που βυθίστηκε αιφνιδίως στο σκοτάδι. Ανεξάρτητα από τους λόγους που ώθησαν τον Καραμανλή στην επιλογή των πρόωρων εκλογών, οι μετεκλογικές αντιδράσεις δίνουν την ποιότητα ενός πολιτικού προσωπικού, το οποίο, σε ένα μεγάλο μέρος του, γυρίζει θυμικά σελίδα για να απεμπλακεί της ευθύνης απώλειας μιας παλαιοκομματικής εξουσίας. Η εξουσιαστική σκόπευση είναι η μόνη οπτική του. Γι' αυτό και η καραμανλική επίκληση του εθνικού συμφέροντος για την επίσπευση των εκλογών αντιμετωπίστηκε εργαλειακά, μικρόψυχα, γι' αυτό απελευθέρωσε τέτοιο μετεκλογικό θυμό, υπαγορευμένο από το δέος του εξουσιαστικού κενού. Παγκόσμια πρωτοτυπία: το αυτο-θυματοποιημένο νεοδημοκρατικό στέλεχος είναι «αριστερό» χωρίς συνείδηση, ενσαρκώνει με ανυπόκριτη χαρά το αριστερής προέλευσης σύνθημα «το προσωπικό είναι πολιτικό».

Ο έρπων αντικαραμανλισμός (αλλά και αντιμητσοτακισμός) του νεοδημοκρατικού στελέχους εξαγνίζει, με τον εξεγερμένο θυμό του για την εκλογική συντριβή, τον πενταετή πελατειακό κομφορμισμό του. Και διαχέει προς την εκλογική βάση ένα αίσθημα μνησικακίας προς τους αποδιοπομπαίους αποπάνω, τους δικούς του αποπάνω, οι οποίοι μέχρι και πριν από λίγους μόνο μήνες τού παρείχαν τη δυνατότητα μιας κούφιας αλαζονείας. Τώρα, προσφεύγει εγωιστικά στην «κοινωνία», μέσω ενός απατηλά λυτρωτικού λαϊκιστικού δημοψηφίσματος παραγραφής ατομικών και συλλογικών ευθυνών, για να καλύψει όχι μόνο μια κραυγαλέα προγραμματική αφωνία και μια κρίση ταυτότητας, αλλά κυρίως μια βούληση για δύναμη. Μια τυφλή επιθυμία να είναι μέσα στα πράγματα, με κάθε αντίτιμο.

Η απώλεια της κυβερνητικής δύναμης καλείται να αναπληρωθεί από μια λαϊκή νεοδημοκρατική δυναμική. Η απουσία της κυβερνητικής εξουσίας από τα «θέλω» της εξουσίας του παλαιοκομματικού καφενείου της ΕΡΕ, τέτοια είναι αρκετά από τα τηλεοπτικά τραπέζια που φιλοξενούν νεοδημοκρατικά στελέχη. Η λαϊκο-νεοδημοκρατική ΕΡΕ είναι το επανερχόμενο φάντασμα που πλανιέται πάνω από μια συρρικνωμένη παράταξη, που νόμισε ότι με την υπερμοντέρνα ιστοριούλα του μεσαίου χώρου θα ξεγελά στο διηνεκές τις κοινωνικές ανάγκες. Οτι ένα επικοινωνιακό ψέμα μπορεί να υποκαταστήσει τη στρατηγική πολιτική σκέψη. Οτι ο «επικοινωνιολόγος» μπορεί να πάρει τη θέση του διανοούμενου. Οτι η πολιτική κυριαρχία είναι επικοινωνιακό κόλπο.

Ο νεοδημοκράτης είναι ένα στέλεχος ημι-κομματικό/ημι-κυβερνητικό, που δεν κατάλαβε γιατί έχασε τις εκλογές. Γιατί ποτέ δεν κατάλαβε γιατί είχε κερδίσει τις προηγούμενες. Γι' αυτό και δεν μπορεί να συζητήσει για τις αιτίες της ήττας. Αναθεματίζει, ηθικολογεί, γιατί δεν έχει τα μέσα να σκεφθεί την ήττα του. Ιδανικό του περιβάλλον είναι ο πρωινός καφές της τηλεόρασης. Είναι ένα κράμα κομφορμιστικού αγροτοσυνδικαλισμού και λάιφ στάιλ εθνικοφροσύνης. Ενας αβαθής ακροδεξιός. Οταν επιχειρεί να σκεφτεί ορθολογικά, τα επιχειρήματά του παγιδεύονται στην επανερχόμενη κοινοτοπία των ανεπεξέργαστων εξουσιαστικών του ενορμήσεων. Οι λέξεις του είναι κλεμμένες, προϊόν ετοιμοφόρετης σκέψης, ζούφιες, ένα λαϊκιστικό τεχνοκρατικό υβρίδιο, κακοχωνεμένο πασοκικό δάνειο, που επιστρέφεται στον ιδιοκτήτη του σε τακτά διαστήματα. Ο νεοδημοκράτης είναι απελπισμένος γιατί δεν μπορεί να κρύψει τη φυσικότητα της φτωχής του ιδιοτέλειας. Το «επίτευγμα» του Καραμανλή είναι ότι για ένα διάστημα κάλυψε την ένδεια του στελέχους του, μακιγιάρισε το προφίλ του. Αλλά κάποτε το προσωπείο ξεθωριάζει και η ξαφνική απογύμνωση βιώνεται οδυνηρά. Τότε, η ήττα μετατρέπεται σε ντροπή. Σε πένθιμη ντροπή.

* Διδάσκει στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Ολα τα Μνημόνια σε πίνακες

Το φίδι του ναζισμού σέρνεται προς την κερκίδα

Περί Σαββόπουλου, προσωπικά...