Κ. Καστοριάδης: Η αποσάθρωση της Δύσης (Β')

«Ο πρώτος παράγοντας ήταν η πολιτική και κοινωνική σύγκρουση, έκφραση των αγώνων που διεξήγαγαν ομάδες και άτομα για την αυτονομία. Χωρίς αυτήν τη σύγκρουση δεν θα μπορούσε να υπάρξει, στο πολιτικό επίπεδο αυτό που αποκαλείτε «δημοκρατία». Ο καπιταλισμός καθαυτός δεν έχει καμιά σχέση με τη δημοκρατία (δεν έχουμε παρά να κοιτάξουμε την Ιαπωνία, τόσο την προπολεμική όσο και τη μεταπολεμική). Και στο οικονομικό επίπεδο, χωρίς τους κοινωνικούς αγώνες, ο καπιταλισμός θα είχε καταρρεύσει δεκάδες φορές εδώ και δύο αιώνες. Η δυνάμει ανεργία απορροφήθηκε με τη μείωση της διάρεκιας της ημέρας, της εβδομάδας, του έτους και του χρόνου εν γένει της εργασίας. Η παραγωγή βρήκε διεξόδους στις εσωτερικές καταναλωτικές αγορές που διευρύνονταν σταθερά από τους εργατικούς αγώνες και τις αυξήσεις των πραγματικών μισθών που αυτοί επέφεραν. Οι ανορθολογικότητες της καπιταλιστικής οργάνωσης της παραγωγής διορθώθηκαν, κατά το μάλλον ή ήττον, από τη διαρκή αντίσταση των εργαζομένων».

Σχόλια