Κ. Καστοριάδης: Η αποσάθρωση της Δύσης (Α')

«Για μένα, όπως ξέρετε, η αρχική σημασία –από την οποία απορρέουν όλες οι άλλες- του όρου «δημοκρατία» είναι πολιτική: καθεστώς στο οποίο όλοι οι πολίτες είναι ικανοί να κυβερνούν και να κυβερνώνται (δύο όροι αξεχώριστοι), καθεστώς της ανακλαστικής στοχαστικότητας και του αυτοπεριορισμού.

Τούτου τεθέντος, το ανθρωπολογικό ζήτημα είναι προφανώς θεμελιώδες. Βρισκόταν πάντα στο κέντρο των ενασχολήσεών μου, και γι αυτό ακριβώς, ήδη από το 1959-1960, έδωσα μεγάλη σημασία στο φαινόμενο της ιδιώτευσης των ατόμων στις σύγχρονες κοινωνίες, και στην ανάλυσή του.

Διότι η ισορροπία και η συντήρηση της σύγχρονης καπιταλιστικής κοινωνίας, από τη δεκαετία του 1950 και μετά, επιτυγχάνεται από το γεγονός ότι ο καθένας παραπέμπεται στην ιδιωτική του σφαίρα για να κλεισθεί μέσα της (πράγμα που καθίσταται δυνατόν από την οικονομική άνεση των πλουσίων χωρών, αλλά και από μια σειρά κοινωνικών μετασχηματισμών, ιδίως σε σχέση με την κατανάλωση και τον «ελεύθερο χρόνο»), φαινόμενο παράλληλο και σύγχρονο με ένα τεράστιο «αυθόρμητο» κίνημα (και ουσιαστικά ως συνέπεια όλης της προηγούμενης ιστορίας) υποχώρησης του πληθυσμού, απάθειας και κυνισμού ως προς τα πολιτικά πράγματα.

Και το παράδοξο είναι ότι ο καπιταλισμός μπόρεσε να αναπτυχθεί και να επιβιώσει χάρη στη σύζευξη δύο παραγόντων που έχουν σχέση με την ανθρωπολογία και τους οποίους τείνει να καταστρέψει…»

Σχόλια