Όταν ο Ντοστογιέφσκι ονειρευόταν τα Blogs



«Προς κατάπληξίν μου, η δουλειά για την οποία ήθελε η Λιζαβέτα Νικολάγεβνα τον Σάτοφ ήταν αποκλειστικώς λογοτεχνικού χαρακτήρα.»

[…]

«Ο Σάτοφ την άκουγε με προσοχή, με μάτια χαμηλωμένα και χωρίς την ελάχιστη έκπληξη που μια κοσμική, ξέγνοιαστη δεσποσύνη, καταπιάνεται με τέτοια, αταίριαστα, θα έλεγε κανείς, πράγματα.

Η λογοτεχνική υπόθεση ήταν πολύ συγκεκριμένη: Στη Ρωσία εκδίδονται πλήθος πρωτευουσιάνικων και επαρχιακών εφημερίδων και περιοδικών, όπου καθημερινά δημοσιεύονται πλήθος συμβάντων. Περνάει ένας χρόνος, οι εφημερίδες συσσωρεύονται σε ντουλάπες ή απλώς σε σωρούς, σκίζονται, γίνονται περιτυλίγματα και καλύμματα. Πολλές από τις ειδήσεις εντυπωσιάζουν και μένουν στη μνήμη του αναγνώστη, αλλά με τα χρόνια ξεχνιούνται. Όμως, πολλοί είναι εκείνοι που θα ήθελαν να ανασύρουν, μετά από καιρό, κάποιες πληροφορίες, μα δυσκολεύονται να ψάξουν μέσα σ’ αυτό τον ωκεανό των σελίδων, αφού συχνά δεν γνωρίζουν ούτε την ημερομηνία, ούτε τον τόπο, ούτε καν το έτος ενός περιστατικού. Αν λοιπόν συγκεντρώσει τα γεγονότα ενός χρόνου σε έναν τόμο, με συγκεκριμένο σχέδιο και συγκεκριμένο σκοπό, με τίτλους, οδηγίες, με χρονολόγηση κατά μήνες και ημέρες, τότε ο τόμος αυτός θα μπορούσε να απεικονίζει τα χαρακτηριστικά της ρώσικης ζωής μια ορισμένη χρονιά, έστω κι αν τα γεγονότα που αναδημοσιεύονται είναι ένα εξαιρετικά μικρό τμήμα των όσων συνέβησαν.

-Αντί λοιπόν για πλήθος φύλλων θα έχουμε μερικούς χοντρούς τόμους, αυτό είναι όλο –σχολίασε ο Σάτοφ.

Η Λιζαβέτα Νικολάγεβνα υπερασπίστηκε θερμά το σχέδιό της, παρά την απειρία της και τη δυσκολία της να εκφραστεί. Ο τόμος θα πρέπει να είναι ένας, και μάλιστα όχι πολύ ογκώδης, έλεγε. Θα υπολογίσουμε όμως, ότι, ακόμα κι αν είναι ογκώδης, θα πρέπει να είναι εύχρηστος, διότι το βασικό είναι ο σχεδιασμός και ο τρόπος παρουσίασης των γεγονότων. Φυσικά δεν θα συγκεντρώσουμε και δεν θα τα αναδημοσιεύσουμε όλα. Διατάγματα, κυβερνητική δραστηριότητα, τοπικές ρυθμίσει, νόμοι, αν και πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία, στην εν λόγω έκδοση δεν θα συμπεριληφθούν. Μπορούν να παραλειφθούν πολλά. Θα περιοριστούμε σε μια επιλογή συμβάντων, που το μάλλον ή ήττον εκφράζουν την ηθική, ιδιωτική ζωή του κόσμου, το χαρακτήρα του ρώσικου λαού μια συγκεκριμένη περίοδο. Φυσικά εδώ μπορούν να συμπεριληφθούν πολλά: παράδοξα, δωρεές, πυρκαγιές, διάφορα καλά ή κακά περιστατικά, διάφορες εκφράσεις και ομιλίες, ακόμα και ειδήσεις για υπερχειλίσεις ποταμών, ακόμα και ορισμένα διατάγματα της κυβέρνησης, αλλά από όλα θα πρέπει να επιλεγεί ό,τι απεικονίζει την εποχή. Όλα θα συμπεριληφθούν αλλά με συγκεκριμένη οπτική γωνία, με σκοπό, με κατεύθυνση, με ένα κεντρικό σκεπτικό που θα διατρέχει το όλον. Τέλος, το βιβλίο θα πρέπει να είναι ενδιαφέρον ακόμα και ως ελαφρύ ανάγνωσμα, για να μη μιλήσουμε βεβαίως ότι θα είναι πολύτιμο για τις πληροφορίες του!

Θα είναι, ας πούμε, η εικόνα της ηθικής, πνευματικής, εσωτερικής ρωσική ζωής μέσα σε έναν ολόκληρο χρόνο.»

[…]

«Ο Σάτοφ άρχισε να καταλαβαίνει.

-Δηλαδή, θα βγει κάτι με άποψη, επιλογή γεγονότων από συγκεκριμένη σκοπιά – μουρμούρισε συνεχίζοντας να μη σηκώνει κεφάλι.

- Κάθε άλλο. Δεν χρειάζεται να επιλέγουμε από συγκεκριμένη σκοπιά, και δεν χρειάζεται προσανατολισμός. Αμεροληψία, αυτή είναι η κατεύθυνση.

- Δεν είναι δα και κανένα κακό ο προσανατολισμός –ζωντάνεψε ο Σάτοφ- αλλά ούτε μπορούμε να τον αποφύγουμε από τη στιγμή που θα υπάρξει κάποια επιλογή. Η επιλογή των στοιχείων θα δίνει εκ των πραγμάτων και την κατεύθυνση για το πώς να κατανοηθούν. Η ιδέα σας δεν είναι καθόλου κακή.»

[…]

Η ιδέα της Λιζαβέτα Νιλάγεβνα δεν ήταν, όντως, καθόλου κακή.

Ονειρευόταν τον πρώτο ετήσιο «Αλμανάκ». Κι ακόμη πιο πέρα: ονειρευόταν το πρώτο ιστολόγιο!

Κι αυτά όλα τα έγραφε ο Ντοστογιέφσκι στους «Δαιμονισμένους» το 1870.

«Επεσα» πάνω στο απόσπασμα χθες βράδυ.

Λίγες ώρες πριν ο ΠΕΤΕΦΡΗΣ ανάφερε σε σχόλιό του:

«Το μόνο του bloggin σακατλίκι, είναι που δεν αφήνει μεγάλα περιθώρια γιά "ανασκαφές". Έχει ήδη δημιουργηθεί μια "βιβλιοθήκη" από εκατομμύρια μικρά κυρίως κείμενα, που χρειάζονται πάνω από τρία χρόνια για να διαβαστούν διαγωνίως».

Κι εμένα μου έμπαιναν ιδέες για τις «Βέδες» και την «Τορά» του μέλλοντός μας!



-------------------

Update:

«Μπόρχες 2.0: Από το Κείμενο στον Εικονικό Κόσμο»

Ποιος ο μπαμπάς του Internet; Μα, ο... Cy-Borges

ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΒΑΓΓΕΛΑΤΟΣ

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 08/01/2008



-------------------

Σχόλια

  1. Αυτή η κοινωνική συνείδηση και ηθική που πορχωράει προοδευτικά είναι κάτι το εκπληκτικό...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Γι'αυτό οι κλασικοί λέγονται έτσι. Δεν ήταν μιας χρήσης, αλλά διαχρονικοί. Δυστυχώς τον Ντοστογιέφσκι τον διάβασα στην εφηβεία μου και λίγα κατάλαβα. Κάποια στιγμή πρέπει να τον πλησιάσω με την απαιτούμενη ευλάβεια. Ευχαριστώ για το απόσπασμα. Καλή χρονιά!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Υπέροχο άρθρο. Ο Θεόδωρος ήταν από τα ισχυρότερα μυαλά στην παγκόσμια λογοτεχνία όπως ακι να έχει.

    σ.σ. έχω δημοσιεύσει ένα ερωτηματολόγιο κοινωνιολογικής έρευνας για την παιδοφιλία. Αν θες έλα να ρίξεις μια ματιά.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Απροσδόκητα επίκαιρος!

    Το συνιστώ για επείγουσα ανάγνωση!

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δημοσίευση σχολίου