Γι' αυτό χρειάζεται ένας «ανταρτοπόλεμος λέξεων»

Του ΓΙΩΡΓΟΥ Χ. ΠΑΠΑΣΩΤΗΡΙΟΥ

«Η παγκόσμια πολιτιστική ηγεμονία ανήκει στη μαζική κουλτούρα που προέρχεται από τις ΗΠΑ. Ο αιώνας του Διαφωτισμού και η ευρωπαϊκή "υψηλή κουλτούρα" έχουν χάσει κάθε επιρροή. Οι διαπιστώσεις ανήκουν στο αμερικανικό περιοδικό ΤΙΜΕ (Νοέμβριος). Αλλά, τι έιναι η μαζική κουλτούρα και τι η κουλτούρα του Διαφωτισμού; Η πρώτη απευθύνεται σε όλους, άρα έχει δημοκρατικό περιεχόμενο. Αντίθετα, η δεύτερη γίνεται αντιληπτή από τους λίγους, συνεπώς είναι "ελιτίστικη" και αντιδημοκρατική. Ολα αυτά ανακλήθηκαν στη μνήμη μου καθώς διάβαζα, για μία ακόμη φορά, ένα κείμενο που στρεφόταν εναντίον των "δύσκολων λέξεων", ενώ συγχρόνως δόξαζε αυτές που είναι άμεσα κατανοητές. Κατανοητές, όμως, από ποιον; Οσο γίνεται από περισσότερους. Αλλά, έτσι η γλώσσα δεν θα πρέπει να περιοριστεί σε τριακόσιες, το πολύ, λέξεις; Επίσης, έτσι, δεν χάνεται η παιδαγωγική διαδικασία και η δυνατότητα του αναγνώστη να εμπλουτίζει τη γλώσσα του και τον πολιτισμό του; Δυστυχώς, το ΤΙΜΕ έχει δίκιο, ο μαζικός πολιτισμός έχει κυριαρχήσει σε όλο τον κόσμο, συμπιέζοντας σ' ένα mp3 τον πολιτισμό, τις γλώσσες, τις λέξεις, τις ουμανιστικές αξίες. Ο Ζακ Ντεριντά (συνέντευξη στη «Le Monde» 18/8/2004) έλεγε ότι το "βιβλίο ήταν μια παιδαγωγική διαδικασία που προορίζεται να διαμορφώσει τον αναγνώστη. Οι μαζικές παραγωγές (όμως σήμερα) δεν διαμορφώνουν τους αναγνώστες, τους υποθέτουν με τον φαντασματικό τρόπο ενός ήδη προγραμματισμένου αναγνώστη". Το ίδιο ισχύει και για τις εφημερίδες. Απευθυνόμαστε, πια, στους αναγνώστες-καταναλωτές όχι λέξεων αλλά dvd, όχι πολιτισμού αλλά μιας χυδαίας κουλτούρας-πολτού που συνοψίζει και κρίνει κάθε τι με κριτήριο αν "πουλάει" ή "δεν πουλάει". Αλλά και η γλώσσα (των dvd) έχει αφεντικά, που μέσω αυτής διαμορφώνουν τη ζωή των ανθρώπων και το χαρακτήρα των κοινωνικών σχέσεων, επιβάλλοντας τον τρόπο που αγαπάμε, μισούμε και ονειρευόμαστε. Γι' αυτό χρειάζεται ένας "ανταρτοπόλεμος λέξεων", που θα πυροδοτούν εκρήξεις στις πίκρες, τον πόνο, τα αισθήματα αλλά και το ακυρωμένο ήθος. Ο "ανταρτοπόλεμος των λέξεων" θα αποκαλύπτει τα εξορισμένα από τα mp3 περιττά ηχοχρώματα, θα επινοεί νέες κραυγές για τους απελπισμένους, νέες ποιητικές μεταφορές για τους ονειρολόγους, νέες λέξεις που θα διαφεύγουν από τα συστήματα επιτήρησης και αφομοίωσης διά του αποπροσανατολισμού του περιεχομένου τους, και θα συστήνουν το έδαφος των νέων ανατροπών».

(ΑΠΟ ΤΗ «ΒΡΑΔΥΝΗ»)

Σχόλια