Η Σκηνή και η Δημοκρατία


Τον Λάκη Λαζόπουλο τον παρακολουθώ χρόνια, από τη «Λυσιστράτη» το ’86, ύστερο το «τι είδε ο Γιαπωνέζος», το ’87, στο ΑΘΗΝΑΙΟΝ και μετά στο «Καράβι», το 1990. Εκτοτε δεν τον έχω ξαναδεί στο θέατρο. Μόνο στην τηλεόραση. Και όχι φανατικά. Με κουράζει. Όπως με κουράζει γενικά η τηλεόραση αλλά και ειδικά όταν υποψιάζομαι πως κάποιος προσπαθεί να με χειραγωγήσει, να μου «περάσει» τις σκέψεις του από άμβωνος ή από την έδρα ή από τη σκηνή ή από την οθόνη. Δεν το αντέχω το υψωμένο δάχτυλο, μου έρχεται να το δαγκώσω, να πάρω ένα ψαλίδι να το κόψω σύρριζα. Ο Λάκης το κάνει συχνά. Του ξεφεύγει το δάχτυλο και σηκώνεται, σαν παλιός δημοδιδάσκαλος. Φυσικά και έχει την εξυπνάδα, αμέσως μετά, να το ανατρέψει. Να επιστρέψει στη σάτιρα, στο αστείο, στο εύρημα, στην ανατροπή. Όμως εκείνο το υψωμένο δάχτυλο, εμένα εδώ μου έχει κάτσει. Αντίθετα, μου αρέσει πολύ όταν γίνεται λυρικός, όταν το γυρίζει, πάλι λοξά, στην ποίηση της καθημερινότητας.

Χθες τον είδα σε μια από τις καλύτερες στιγμές του στο Αλ Τσαντίρι. Ηταν εξαιρετικός. Όμως παρά τα μέχρι δακρύων γέλια που του οφείλω, εκείνο που έμεινε από τη χθεσινή εκπομπή ήταν κάτι άλλο. Ηταν η αφορμή που μου έδωσε για το τι σημαίνει Σκηνή. Ο Λαζόπουλος είναι από τους λίγους στον κόσμο και ο μοναδικός στην Ελλάδα που χειρίζεται την τηλεόραση με όρους και τεχνικές θεατρικής σκηνής. Απευθύνεται στην κάμερα λες και είναι ένα ακόμη ζευγάρι μάτια ανάμεσα στα δεκάδες ζευγάρια μάτια του κοινού του. Φλερτάρει με την κάμερα όσο όμως φλερτάρει με τον κάθε θεατή ξεχωριστά. Τόσο όσο!

Αναρωτήθηκα πως το καταφέρνει. Κατάληξα στο ότι είναι απλό: η Σκηνή είναι Μία. Είναι η ίδια, είτε μιλάμε για τη σκηνή του Εθνικού είτε για τη σκηνή του Αμόρε, είτε η σκηνή της Επιδαύρου είτε η σκηνή του Δελφινάριου, είτε η σκηνή του Θεάτρου Τέχνης είτε το πάνελ του Τριανταφυλλόπουλου, της Δρούζας, του Μικρούτσικου. Κάποιοι ανεβαίνουν επάνω στο σανίδι και στέκονται απέναντι στο κοινό. Για να επικοινωνήσουν μαζί του. Για να πλάσουν μια νέα πραγματικότητα ή για να καθρεφτίσουν την ίδια την πραγματικότητα που υπάρχει «κάτω», για να δημιουργήσουν αντανακλάσεις ή να κάνουν μεγεθύνσεις πράξεων σπουδαίων ή λιγότερο σπουδαίων. Εκείνο που αλλάζει είναι το Εργο, η Πρόζα και βέβαια οι Ηθοποιοί. Η τεχνική δεν αλλάζει. Η Σκηνή υπαγορεύει τον τρόπο επικοινωνίας, την ουσία όμως την έχει (ή δεν την έχει) ο καθένας μέσα του. Το ξεχνάμε αυτό. Νομίζουμε ότι η τηλεόραση είναι κάτι άλλο. Ε, δεν είναι. Το ίδιο είναι. Ο θίασος έχει το μαύρο του χάλι. Όπως οι θίασοι του Δελφινάριου και ακόμη χειρότερα γιατί από το Δελφινάριο έχουν περάσει και σπουδαίου ηθοποιοί ( ο Μουστάκας, ο Κωνσταντίνου κ.ά.) και έχουν καταφέρει να επιζήσουν, τσουρουφλισμένοι, με πολλές αβαρίες αλλά ζωντανοί…

Και γιατί είναι σημαντικά όλα αυτά;

Διότι υπάρχει μια πολύ στενή σχέση ανάμεσα στη Σκηνή και τη Δημοκρατία. Ο Κορνήλιος Καστοριάδης έχει πει ότι η Δημοκρατία γεννήθηκε στη θεατρική Σκηνή της Αρχαίας Αθήνας. Και δεν έχει άδικο. Γι’ αυτό και η Σκηνή δέχεται τέτοια επίθεση από τους τηλεανθρώπους, διότι εκεί χτυπάει η καρδιά της Δημοκρατίας: η πραγματική σχέση του Κοινού με την Μνήμη, με την Αλήθεια, με την Γνώση, με το Συναίσθημα. Κι αυτό δεν τους βολεύει… Θέλουν τη Σκηνή για να κρύβουν και όχι για να φανερώνουν. Για να «αποκαλύπτουν» και όχι για να φωτίζουν. Για να θολώνουν το τοπίο και όχι για το ξεκαθαρίζουν.

Όμως η Σκηνή έχει τους δικούς της κανόνες. Αργά η γρήγορα τους ξερνά, τους καταπίνει… Όπως οι αρένες κατάπιαν τελικά τη Ρώμη και τους Αυτοκράτορές της… Όπως τα μεγάλα στάδια κατάπιαν τους Χιτλερικούς… Οι μεγάλες πλατείες τους Σταλινικούς και τα Πολίτμπιρο…

Η Σκηνή δεν συγχωρεί!

Χιλιάδες χρόνια αυτή η ιστορία…

Σχόλια

  1. Ο Λαζοπουλος ισως ειναι ο μοναδικος που κανει αντιπολιτευση στη κυβερνηση,αλλα και στην υπαρχουσα αντιπολιτευση....

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Και επίσης από τους λίγους τηλεοπτικούς που αντιμετωπίζει το λά.ο.ς όπως του πρέπει!...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Πάντως να πω ότι το θέατρο γεννήθηκε από τις ίδιες ανάγκες ακι κοινωνικόπολιτικές συνθήκες πυο γέννησαν τη δημοκρατία. Οι δημοκρατικοί θεσμοί είναι παλαιότεροι αν και το θέατρο έδωσε άλλη πνοή και άλλη ώθηση -στην αθηναϊκή μόνο και όχι σε όλες τις πόλεις- δημοκρατία.

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δημοσίευση σχολίου