Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Παιχνίδι στη ρωγμή του χρόνου (minima 015)

«Πώς θα μπορούσες με μία λέξη να περιγράψεις ολόκληρη τη ζωή ενός ανθρώπου;»*



Χαζεύω τις χριστουγεννιάτικες βιτρίνες. Αδιάφορες όπως κι ο κόσμος. Σκηνικά μιας χαζοχαρούμενης παράστασης που δεν πείθει πλέον κανέναν γιατί κανένας δεν έχει τη διάθεση να πεισθεί. Γιατί κανείς δεν επιθυμεί τίποτα πέρα από αυτά που ο μισθός του μαζί με το εορτοδάνειο του επιτρέπει να επιθυμήσει. Βλέπεις, η επιθυμία ως τραπεζικό προϊόν δεν είναι επιθυμία. Είναι ένα ακόμη χρέος. Κι όμως, ανάμεσα σε αυτά τα θλιβερά σκηνικά, υπάρχουν κάποιες βιτρίνες που δεν δεσμεύονται από τον τρέχοντα χρόνο. Είναι οι βιτρίνες των παιχνιδάδικων. Είναι αυτές οι ρωγμές στα αδιαπέραστα τείχη της πόλης. Ρωγμές-περάσματα σε έναν άλλο κόσμο, εκτός του κόσμου τούτου. Εναν κόσμο πέραν της καθημερινής ανάγκης, πέραν της καταναλωτικής επιθυμίας, πέραν της προσωπικής φιλοδοξίας, πέραν της κοινωνικής ματαιοδοξίας. Οι Καθεδρικές των Παιδιών. Ναοί ολοφώτιστοι που μέσα τους εξακολουθεί να λειτουργεί η αρχαία γιορτή -κι ας συνυπάρχει με την επιχειρηματική λογική του κέρδους- ποιος άλλωστε Οίκος του Θεού δεν υπήρξε και οίκος εμπορίου; Αν είναι αλήθεια ότι κάθε που χαίρεται ένα παιδί χαμογελάει ένας άγγελος, τότε τα παιχνιδάδικα είναι σίγουρα περιτριγυρισμένα από αγγέλους που μαζεύονται να πάρουν τη δόση τους από τη χαρά των πιτσιρικάδων. Οι έμποροι δεν κατάφεραν ποτέ να εκδιώξουν τους αγγέλους. Μόνο όταν τους διώχνουμε από τα όνειρά μας ή όταν μεγαλώνουμε χάνονται οι άγγελοι. Ομως τα παιδιά κατοικούν στο όνειρο και είναι αυτά που καθαγιάζουν τα καταστήματα παιχνιδιών. Είναι αυτοί οι τόσο υποψιασμένοι εν τη αθωότητά τους και τόσο αθώοι εν τη επιθυμία τους πιτσιρικάδες που ενώ έχουν ήδη καταστρώσει τα σχέδιά τους και έχουν προεπιλέξει το παιχνίδι τους είναι πάντοτε έτοιμοι να παρασυρθούν από το διπλανό δεινοσαυράκι, τον παραδίπλα «Αρχοντα των Δαχτυλιδιών» ή «εκείνο εκεί… πού;… εκεί σου λέω… μα πού μου λες;… Εκείνον, εκεί πάνω, τον πειρατή-ρομπότ!». Και δεν είναι οι διαφημίσεις και τα άλλα τεχνάσματα που τα παρασύρουν –κι ας λένε οι «γεροντοκόρες» της παιδαγωγικής και της παιδοψυχολογίας, ό,τι θέλουν, κρίνοντας εξ ιδίων τα αλλότρια. Είναι το όνειρο που τα οδηγεί. Και η καθαρή επιθυμία. Και –ναι!- η τσέπη του πατέρα ή της μάνας τους ή του παππού τους. Τα ίδια στέκονται πέραν των υποτακτικών και προστακτικών της επιβίωσης. Απλά επιθυμούν. Γι’ αυτό και δεν τα ενδιαφέρει ούτε η τιμή, ούτε το μέγεθος. Η επιθυμία τους δεν μετριέται ποσοτικά. Καμιά γνήσια επιθυμία και κανένα όνειρο δεν μετριέται ποσοτικά. Κι αν εμείς οι μεγάλοι εκλαμβάνουμε την ανεκπλήρωτη «επιθυμία» μας ως αδυναμία ή ως θλιβερό απωθημένο, τα παιδιά έχουν τη μαγική δύναμη να μετατρέπουν την ανεκπλήρωτη επιθυμία τους σε όνειρο. Το βλέπω στους γιους μου. Μπορούν κι «αρπάζουν» το παιχνίδι μέσα από την τηλεοπτική διαφήμιση, βγαίνουν στον κήπο και παίζουν με αυτό. Το υλοποιούν. Το σπάνε. Το χαλάνε. Το βαριούνται. Σαν να το είχαν αποκτήσει πραγματικά. Ξέρω ότι μεγαλώνοντας η επιθυμία θα δώσει τη θέση της στη φιλοδοξία. Θα θέλουν να κατακτήσουν την ύλη. Θα θέλουν να κατακτήσουν τον κόσμο ολόκληρο. Και τότε θα χάσουν αυτή τη μαγική ικανότητα. Αυτή είναι η μοίρα τους. Αυτή είναι η μοίρα μας.
O χρόνος εισβάλλει στο όνειρο με το πρώτο «πρέπει» της ζωής σου και κυριαρχεί όταν παύεις να παίζεις. Αν είσαι τυχερός θα ανακαλύψεις ότι το μόνο όπλο που έχεις απέναντί του, απέναντι στο χρόνο είναι το παιχνίδι. Τίποτα άλλο…

***
Στέκομαι μπροστά στη βιτρίνα ενός παιχνιδάδικου και γίνομαι αόρατος. Ο χρόνος παγώνει. Οι άγγελοι είναι εκεί. Τα παιδιά είναι εκεί. Η επιθυμία είναι εκεί και μου χαμογελάει. Και τότε η βιτρίνα μετατρέπεται στην εικόνα της μόνης διαρκούς επανάστασης: της επανάστασης των παιδιών.

Καλό σας Σάββατο!
*Υ.Γ. 1

Επί 40 χρόνια δεν υπήρχε κρατικό ζήτημα για το οποίο να μην πήραν θέση οι εφημερίδες του και ο ίδιος τάχθηκε υπέρ ή κατά οποιουδήποτε διάσημου προσώπου. Αγαπήθηκε, αλλά και μισήθηκε όσο κανείς άλλος. Οι εργαζόμενοι φασίστα τον ανέβαζαν, φασίστα τον κατέβαζαν. Το κεφάλαιο φοβόταν τις ιδέες και τις μεθόδους του και τον αποκαλούσε επικίνδυνο κομμουνιστή. Θα μπορούσε να είχε γίνει μέχρι και πρόεδρος των ΗΠΑ, αλλά η παράνομη σχέση του με μία τραγουδίστρια, η οποία έγινε στη συνέχεια δεύτερη σύζυγος του, του έκοψε το δρόμο. Ήταν τόσο πλούσιος που μπορούσε να αποκτήσει ό,τι ήθελε.
Όταν σιχάθηκε τους πάντες και τα πάντα αποσύρθηκε στο παλάτι του μαζί με τη γυναίκα του, που ωστόσο τον παράτησε επειδή, τελικά, ήθελε μόνο να τον αγαπάνε και μάλιστα με τον τρόπο που αυτός ήθελε. Λίγο πριν πεθάνει κρατούσε στα χέρια του μια γυάλινη σφαίρα, από εκείνες με το υγρό που τις κουνάς και χιονίζει.
«Ρόουζμπαντ», είπε ο Τσαρλς Φόστερ Κέιν και ξεψύχησε. Άναψε όμως με την κουβέντα αυτή φωτιές στους δημοσιογράφους της εποχής, που έψαξαν να βρουν τι ήθελε να πει ο μεγαλοεκδότης.
Τι ήταν το «Ρόουζμπαντ»; Το παιδικό του έλκηθρο ήταν. Αυτό με το οποίο έπαιζε μικρός ένα πρωί στο χιονισμένο Κολοράντο, όταν τον πήραν μακριά από τους γονείς του. Το όνομα ενός έλκηθρου ήταν η τελευταία κουβέντα του «Πολίτη Κέιν», του πιο μεγάλου πλούσιου όλων των εποχών στην ιστορία του σινεμά. Το παλιό του παιχνίδι…
«Ρόουζμπαντ» είναι απάντηση στο ερώτημα: «Πως θα μπορούσες με μία λέξη να περιγράψεις ολόκληρη τη ζωή ενός ανθρώπου;»

Θανάσης Βικόπουλος.

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Παγκόσμια Διακήρυξη για την Πληροφόρηση και τη Δημοκρατία

Η Διακήρυξη έγινε ομόφωνα δεκτή από την Information and Democracy Commission H Επιτροπή αποτελείται από 25 μέλη: Amartya Sen, Joseph Stiglitz, Mario Vargas Llosa,  Hauwa IbrahimEmily BellYochaï BenklerTeng BiaoNighat DadCan DündarPrimavera de FilippiMireille Delmas-MartyAbdou DioufFrancis FukuyamaUlrik HaagerupAnn Marie Lipinski,Adam MichnikEli PariserAntoine PetitNavi PillayMaria RessaMarina WalkerAidan White και Mihaïl Zygar.
Πηγή: RSF
Μετάφραση: Anemosnaftilos
Προοίμιο
Ο παγκόσμιος χώρος επικοινωνίας και πληροφόρησης είναι κοινό αγαθό της ανθρωπότητας και πρέπει να προστατεύεται ως τέτοιο. Η διαχείρισή του είναι ευθύνη ολόκληρης της ανθρωπότητας, μέσω δημοκρατικών θεσμών, με στόχο τη διευκόλυνση της πραγματικής επικοινωνίας μεταξύ ατόμων, πολιτισμών, λαών και εθνών, στην υπηρεσία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της πολιτικής συναίνεσης, της ειρήνης, της ζωής και του περιβάλλοντος.

Ο παγκόσμιος χώρος επικοινωνίας και πληροφόρησης πρέπει να εξυπηρετεί την …

Οι Σαϊτάρχες, ο Γαβράς και τα ανεβαστήρια

Ενας ελαφρύς κυματισμός παρατηρήθηκε στον απέραντο βάλτο της ελληνικής "ενημέρωσης" με την "γκάφα" της "είδησης" για το "θάνατο" του Κώστα Γαβρά, στις 30 Αυγούστου.
Η ιστορία λίγο πολύ γνωστή. Ενας ιταλός δάσκαλος-δημοσιογράφος υποδυόμενος  στο Twitter την ελληνίδα υπουργό Πολιτισμού "ανακοινώνει" το θάνατο του σκηνοθέτη. Μεγάλα ξένα Μέσα και σχεδόν ΟΛΑ τα ελληνικά αναμεταδίδουν το ψεύτικο tweet και θρηνούν για τον "μακαρίτη". Η απάτη αποκαλύπτεται σχεδόν αμέσως από ένα αμερικανικό site και σχεδόν ταυτόχρονα από την ΕΡΤ δημοσιογράφοι της οποίας επικοινωνούν με το Γαβρά. Την ίδια στιγμή τα όρνεα των ιδιωτικών τηλεοράσεων εξαπολύουν επιθέσεις κατά της υπουργού Πολιτισμού καλώντας την να παραιτηθεί.
Το θέμα παίρνει διαστάσεις καθώς οι χρήστες των κοινωνικών δικτύων κονιορτοποιούν για μία ακόμη φορά την ούτως ή άλλως μηδαμινή αξιοπιστία των ελληνικών ΜΜΕ και των "λειτουργών" τους.
Κάποιοι, οι πιο ρομαντικοί, απαιτούν μ…

Ολα τα Μνημόνια σε πίνακες

Της Ελενας Κάππα


Σήμερα η εφημερίδα Αυγή δημοσιεύει έναν συγκριτικό πίνακα των τριών Μνημονίων, ο οποίος ενόψει της προεκλογικής περιόδου είναι βέβαιο ότι θα αποβεί εξαιρετικά χρήσιμος. Ο πίνακας περιλαμβάνει το συνολικό ύψος των πρόσθετων μέτρων κατά τη διάρκεια της συμφωνηθείσας περιόδου, το ύψος των μέτρων κατανεμημένο σε ετήσια βάση, το ύψος των πρωτογενών πλεονασμάτων, τη προσαρμογή του ετήσιου κόστους των μέτρων λόγω ελάφρυνσης των πρωτογενών πλεονασμάτων, την εξοικονόμηση του κόστους λόγω και αναδιάρθρωσης  χρέους την τριετία 2016-2018 και τέλος τη προσαρμογή του ετήσιου κόστους λόγω και αναδιάρθρωσης του χρέους. Μνημόνιο 1 Το συνολικό ύψος των πρόσθετων μέτρων στη διάρκεια 2,4 ετών (2010-2012) ανήλθε σε 40,6 δις ενώ το ύψος των μέτρων σε ετήσια βάση έφτασε τα 16,9 δις. Κατά τη διάρκεια του πρώτου μνημονίου δεν υπήρξε συμφωνία σε σχέση με τα πρωτογενή πλεονάσματα που θα έπρεπε να πετύχει η ελληνική κυβέρνηση, ούτε κάποια δέσμευση για αναδιάρθρωση χρέους. Μνημόνιο 2 Κατά το δεύ…