Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Το πλοίο των τρελών



του Ευγένιου Αρανίτση

Τώρα κλαις. Γιατί κλαις; Συ δεν ήσουν που γέλαγες χτες;

ΛΑΪΚΟ

Κοίταζα μάλλον αφηρημένος τις εικόνες που πρόβαλλε η ΝΕΤ από το αεροπλανοφόρο Ρούσβελτ, πλωτή βάση στην ανατολική Μεσόγειο εν όψει των επιχειρήσεων στο Ιράκ και, αναπάντεχα, με άγγιξε η ανάμνηση της εποχής όπου τέτοια γιγάντια πρότυπα πολεμικής ετοιμότητας αποτελούσαν μέρος του σκηνικού της ευφορίας, εκείνου του κοσμοπολίτικου εξωραϊσμού της Δύσης που χαρακτήριζε τη δεκαετία του '60. Αυτή η ανάμνηση, πιστεύω, έφερνε μαζί της έναν αναδρομικό προϊδεασμό των όσων ακολούθησαν.

Συγκρατώ εικόνες του 6ου Στόλου στο Ιόνιο, στην Κέρκυρα. Ο στόλος προκαλούσε αισθήματα θαυμασμού. Οχι ότι έλλειπαν οι άνθρωποι που αντιμετώπιζαν την αμερικανική επίδειξη δύναμης καχύποπτα ή εχθρικά, αλλά η φήμη που πλανιόταν γύρω απ' τα φωτισμένα πλοία, τις νύχτες του καλοκαιριού, στο παλιό λιμάνι ή στον κόλπο της Γαρίτσας, ήταν αυτή ενός μυθικού αριστουργήματος ήρεμης αποφασιστικότητας, η ανταύγεια του προηγμένου πολιτισμού και της συναρπαστικής υπόσχεσης ενός μέλλοντος όπου η λύση των διαφορών θα υπάκουε στη φαντασμαγορία της τεχνολογικής περιοχής.

Καταλαβαίνει κανείς, εκ των υστέρων, ότι σ' αυτό το εκστατικό βλέμμα που έριχνε ο κόσμος στα πλωτά φρούρια ενυπήρχε κάτι από την ασυνείδητη λατρεία των φασιστικών τελετουργικών. Η επαλήθευση του αναντίρρητου της βίας, η ρωμαϊκή μεγαλοπρέπεια ενός υπερθεάματος του θανάτου, τέτοιες συγκυρίες κάνουν το βλέμμα να μουδιάζει. Το δέος ξεκινούσε αθώα, όπως αυτό των παιδιών τη στιγμή που εισβάλλει στην ταινία το ιππικό με σαλπίσματα. Ο παιδόκοσμος είχε ταυτιστεί με τους Αμερικανούς μέσω των πολεμικής εποποιίας του Χόλιγουντ και ο στόλος έμοιαζε να βγαίνει απ' αυτό το ιλιγγιώδες σκηνικό και να υλοποιείται μπροστά στα μάτια του.

Κάποιος δάσκαλος είχε την έμπνευση να μας κουβαλήσει, καμιά τριανταριά παιδιά, για μια επίσκεψη στη ναυαρχίδα, και ο αξιωματικός μάς ξενάγησε στο κατάστρωμα, πολυάσχολος αλλά ευγενικός. Θυμάμαι καθαρά ότι δεν συμμεριζόμουν το ζήλο των υπολοίπων. Η ένταση, περίπου ερωτική, της παιδιάστικης αποχαύνωσης απέναντι στα θηρία της τεχνολογίας δεν με επηρέαζε, δεν μου άρεσαν οι μηχανές, είτε πλωτές, είτε ιπτάμενες, είτε τροχοφόρες, όμως μονάχα αργότερα αντιλήφθηκα πως η χλιαρή μου αντίδραση όχι μόνον υπήρξε δικαιολογημένη αλλά μπορούσε κάλλιστα να συγκριθεί με την πιο σοφή πρόνοια. Για την ακρίβεια, την εξής πρόνοια: δεν ήθελα να πεθάνω δοκιμάζοντας καινούρια όπλα. Απλώς δεν ήθελα να πεθάνω.

Η ανισορροπία που υποδαυλίζει το καλωσόρισμα της καταστροφής ενυπάρχει σε όλους. Εγκαινιάζει την έκφρασή της με τα παιχνίδια και τις ταινίες των οκτάχρονων και καταλήγει σε συγκρούσεις ενηλίκων, όπου ο θάνατος δεν αστειεύεται. Απαρατήρητο περνάει το γεγονός ότι η φαντασιακή αυτή βαναυσότητα, που έρχεται σαν ευτυχής αποφόρτιση μιας οργής σύμφυτης στον άνθρωπο, είναι ήδη διάχυτη παντού. Σήμερα, βασιλεύει με τη μορφή μιας γεμάτης μίσος, μουλωχτής συναίνεσης. Μου φαίνεται αλλόκοτο να απεχθάνεται κανείς τον πόλεμο από ανθρωπισμό ή πολιτική τοποθέτηση, τη στιγμή που επιτρέπει μετά χαράς στη φασιστική συγκρουσιακή πραγματικότητα να κυβερνάει τη ζωή του, συγχέοντάς την με τον ορθολογισμό και την ευημερία.

Μ' άλλα λόγια, σ' ένα σύμπαν όπου η βία των μηχανών, η βία των κανόνων συναναστροφής και η βία που επιβάλλεται στην σκέψη από το λειτουργικό πλαίσιο της πληροφορικής συνιστούν το αποδεκτό, το επιθυμητό περιβάλλον, είναι παράλογο να διαμαρτύρεσαι μόλις ο τρόμος αρχίσει να παρουσιάζεται συμπυκνωμένος σε συγκεκριμένα όργανα μαζικού ολέθρου. Αυτό ο άνθρωπος δεν εννοεί να το αντιληφθεί. Θέλει να έχει το πλεονέκτημα της άσκησης βίας, της συμμετοχής στη βία, αν η βία διοχετεύεται π.χ. στη μηχανή ενός πυραυλοκίνητου οχήματος που βρυχάται, όμως αν ο βρυχηθμός αρχίζει να σκοτώνει, διαμαρτύρεται. Ο άνθρωπος επαινεί το φασιστικό πρόσταγμα όταν αυτό εξυπηρετεί τις καθημερινές του δοσοληψίες, μόλις όμως οι δοσοληψίες περάσουν επίσημα στην αρμοδιότητα των Ες Ες, ξυπνάει ενοχλημένος και απορεί για το πώς οδηγήθηκε η κατάσταση ώς εδώ.

Το είδος των κατόπιν εορτής αντανακλαστικών με εντυπωσίαζε ανέκαθεν. Απαιτεί κανείς από την κοινωνική εμπειρία να θέτει ένα όριο από μόνη της έτσι ώστε το υποκείμενο να απολαμβάνει τη διαστροφή του δίχως να υφίσταται τα επακόλουθα. Το ανθρωπάκι εγκρίνει ολόψυχα τη βιομηχανική πρόοδο και τις ανέσεις που προσφέρει αλλά αγανακτεί με τη μόλυνση της ατμόσφαιρας. Το καλό ανθρωπάκι θέλει τη Φεράρι του, όλον εκείνο τον παροξυσμό μεγαλομανίας που μεταφράζεται στο μουγκρητό του κινητήρα, θέλει το φιγουρατζίδικο πειρασμό της επιτάχυνσης και του δικαιώματος να πατάει κανένα ζωάκι στο δρόμο σαν ο Μέγας Αρσενικός Κυρίαρχος, μόλις όμως αυτά τα φρικτά πλεονεκτήματα μετατραπούν σε πυραύλους που σημαδεύουν την κεφάλα του, αλλάζει το πράγμα.

Ο άνθρωπος έχει ανάγκη να βλέπει την ανθρωπότητα σαν ωμό κρέας. Η μυρωδιά του κρέατος πλανάται παντού, στην τέχνη, στον αθλητισμό, στη γενετική και τη βιολογία, στην απόσυρση της ψυχής από τις ζώνες δικαιοδοσίας της, στην αντίληψη που διέπει την εργασία. Τώρα, κακό Μπους, κακό Σαντάμ, τέλουν φντιάξει από αντρώπινο κρέαζ κιμά ψιλοκομμένο. Ωωω, πολύ αργά για δάκρυα! Είναι σαν το σύνθημα κάποιων αναρχικών που είδα γραμμένο σ' έναν τοίχο στου Γκύζη: «Γλείψε παγωτό, όχι αφεντικό», έλεγε το σύνθημα. Οι νεοσύλλεκτοι της επανάστασης δεν έχουν καταλάβει ακόμη ότι, ακριβώς, ΤΟ ΠΑΓΩΤΟ είναι το αφεντικό.

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Οι Σαϊτάρχες, ο Γαβράς και τα ανεβαστήρια

Ενας ελαφρύς κυματισμός παρατηρήθηκε στον απέραντο βάλτο της ελληνικής "ενημέρωσης" με την "γκάφα" της "είδησης" για το "θάνατο" του Κώστα Γαβρά, στις 30 Αυγούστου.
Η ιστορία λίγο πολύ γνωστή. Ενας ιταλός δάσκαλος-δημοσιογράφος υποδυόμενος  στο Twitter την ελληνίδα υπουργό Πολιτισμού "ανακοινώνει" το θάνατο του σκηνοθέτη. Μεγάλα ξένα Μέσα και σχεδόν ΟΛΑ τα ελληνικά αναμεταδίδουν το ψεύτικο tweet και θρηνούν για τον "μακαρίτη". Η απάτη αποκαλύπτεται σχεδόν αμέσως από ένα αμερικανικό site και σχεδόν ταυτόχρονα από την ΕΡΤ δημοσιογράφοι της οποίας επικοινωνούν με το Γαβρά. Την ίδια στιγμή τα όρνεα των ιδιωτικών τηλεοράσεων εξαπολύουν επιθέσεις κατά της υπουργού Πολιτισμού καλώντας την να παραιτηθεί.
Το θέμα παίρνει διαστάσεις καθώς οι χρήστες των κοινωνικών δικτύων κονιορτοποιούν για μία ακόμη φορά την ούτως ή άλλως μηδαμινή αξιοπιστία των ελληνικών ΜΜΕ και των "λειτουργών" τους.
Κάποιοι, οι πιο ρομαντικοί, απαιτούν μ…

Ολα τα Μνημόνια σε πίνακες

Της Ελενας Κάππα


Σήμερα η εφημερίδα Αυγή δημοσιεύει έναν συγκριτικό πίνακα των τριών Μνημονίων, ο οποίος ενόψει της προεκλογικής περιόδου είναι βέβαιο ότι θα αποβεί εξαιρετικά χρήσιμος. Ο πίνακας περιλαμβάνει το συνολικό ύψος των πρόσθετων μέτρων κατά τη διάρκεια της συμφωνηθείσας περιόδου, το ύψος των μέτρων κατανεμημένο σε ετήσια βάση, το ύψος των πρωτογενών πλεονασμάτων, τη προσαρμογή του ετήσιου κόστους των μέτρων λόγω ελάφρυνσης των πρωτογενών πλεονασμάτων, την εξοικονόμηση του κόστους λόγω και αναδιάρθρωσης  χρέους την τριετία 2016-2018 και τέλος τη προσαρμογή του ετήσιου κόστους λόγω και αναδιάρθρωσης του χρέους. Μνημόνιο 1 Το συνολικό ύψος των πρόσθετων μέτρων στη διάρκεια 2,4 ετών (2010-2012) ανήλθε σε 40,6 δις ενώ το ύψος των μέτρων σε ετήσια βάση έφτασε τα 16,9 δις. Κατά τη διάρκεια του πρώτου μνημονίου δεν υπήρξε συμφωνία σε σχέση με τα πρωτογενή πλεονάσματα που θα έπρεπε να πετύχει η ελληνική κυβέρνηση, ούτε κάποια δέσμευση για αναδιάρθρωση χρέους. Μνημόνιο 2 Κατά το δεύ…

Ω! Τα Ωραία Μικρά Μαγαζιά του 3%

Ω! Οι ωραίες μέρες!
Νοσταλγώ τις ένδοξες στιγμές μας στην Αριστερά του ’80 και του ’90 και του 2000 και του 2007…
Μικρά μαγαζιά, γωνία. Σπίτια του λαού. Ωραία κυλικεία με εξαιρετικούς καφέδες το πρωί.
Ωραίες μέρες…
Στα Ντα Κάπο και στα Φίλια, θέσεις τιμητικές μαζί με καλλιτέχνες και ωραία κορίτσια και αγόρια. Σεβασμός για την εργατική τραγιάσκα που είχαμε από καιρό πάψει να φοράμε αλλά ειχε μείνει η γραμμή στο μέτωπο. Ηθική. Συνέπεια. Καθαρότητα. Αγαπητοί σε όλους. Ευχάριστοι.
Αποδεκτοι όσο δεν διεκδικούσαμε κάτι παραπάνω. Την εξουσία κυρίως… «Αυτά δεν είναι δουλειές για εσάς. Θα σας φθείρουν! Αφήστε τις για εμάς τους λερωμένους…» μας έλεγαν οι πράσινοι και γαλάζιοι φίλοι μας. Και τα κορίτσια το ίδιο μας έλεγαν.
Εκεί στο 3 με 8% ήμασταν μια χαρά όλοι. Κι εμείς και οι άλλοι. Ασφαλείς μέσα στις αναζητήσεις μας. Χωρίς να το πιέζουμε κιόλας.
Και χρήσιμοι! Πολύ χρήσιμοι για πολλούς λόγους. Κυρίως για άλλοθι βέβαια αλλά και λόγω παιδείας. Ως δημοσιογράφοι. Ως Σύμβουλοι. Ως Ρήτορες.
Τι έλεγα;
Α! Ναι…